Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/4346 K.2015/6109

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı kooperatifin üyesi olan müvekkilinin, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle ihraç edildiğini, müvekkiline gönderilen ihtarnamelerin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı kooperatif genel kurulunun 26.05.2013 tarihli müvekkilinin ihracına ilişkin kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın süresi içinde açılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davanın, ilk ihraç kararının bildiriminden itibaren üç aylık süre geçtikten sonra, ancak 26.05.2013 tarihli genel kurul ihraç kararından itibaren ise üç aylık süre dolmadan açıldığı, davacının itirazı olmaksızın genel kurulda ihraç kararı gündeme alınıp karara bağlandığından, davanın, genel kurul karar tarihinden itibaren süresinde açıldığı, davacıya gönderilen her iki ihtarnamede de davacının hangi ay için ne kadar borçlu olduğu ayrı ayrı ve açık bir şekilde belirtilmediği gibi ihtarnamedeki borcun gerçek borç miktarını da yansıtmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Davacının 15.02.2012 tarihli yönetim kurulu kararıyla ihraç edildiği, bu kararın davacıya bildirimden sonra yapılan 26.05.2013 tarihli genel kurulda ihracın kendiliğinden görüşülerek ihraçların kabulüne dair şahsi nitelikte kararın alındığı, bu kararın tebliğinden itibaren üç ay içinde dava açılması gerektiği, bu karar tebliğ edilmedikçe dava açma süresinin başlayamacağı, ne var ki, davacının ilk ihraç kararının bildiriminden itibaren üç aylık sürenin geçmesinden sonra; ancak genel kurul ihraç kararından itibaren üç aylık süre dolmadan eldeki davayı erken de olsa açtığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, genel kurul, davacının itirazı olmasa da ihraç kararını gündemine alıp görev ve yetkisinde olan bu kararı itiraz beklemeden inceleyip karara bağladığına göre, artık itirazın yapılmadığına bakılmaksızın, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekmekte olup, mahkemece de dava süresinde kabul edilmiştir. Davalı vekilinin aksi yöndeki temyiz itirazları isabetsizdir.

15.02.2012 tarihinde davalı kooperatifin yönetim kurulunca alınan davacının ihraç kararını onaylayan 26.05.2013 tarihli genel kararının iptaline ilişkin işbu davada, yönetim kurulu ihraç kararının Yasa ve anasözleşmeye uygun olup olmadığı üzerinde durulmalıdır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Dosyada mevcut anasözleşmenin 14. maddesinin parasal yükümlülükler ile ilgili ihraç prosedürüne ilişkin 2. fıkrasında ihraç kararı verilmeden önce parasal yükümlülüklerini 30 gün geciktiren ortaklara 10 günlük ödeme süresi içeren ilk ihtarnamenin gönderilmesi gerektiği öngörülmüştür.

Davalı kooperatif tarafından keşide edilen 31.10.2011 tarihli birinci ihtarnamede, ihtar tarihi itibariyle belirlenen borç miktarının ödenmesi istenilmiş olup, ödeme günü üzerinden 30 gün geciktirilmiş borcun istenmesi koşuluna uyulmamıştır.

Bu durumda mahkemece, ilk ihtarnamenin şekli bakımdan incelenmesine başlanılıp, ödemesi 30 gün geciktirilmemiş aidat borcunun yer aldığı bu ihtarnameye dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, borcun belirlenebilir ve anlaşılabilir olmasına ilişkin olup, şekli nedenler arasında incelemesi sırası daha sonra gelen neden yanında, şekli nedenlerden sonra inceleme sırası gelen ihtarnamelerin gerçek borcu yansıtmadığı yönünde esasa ilişkin nedene de dayanılması bu aşamada yerinde değil ise de, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan hükmün HUMK'nın 438/son maddesi gereğince gerekçesi değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.