Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/4609 K.2015/4752

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, kooperatif ortağı olan müvekkili aleyhine 2011 yılı çeltik işletme bedelinin ödenmediği iddiasıyla takip yapıldığını, takibe konu 7.923,64 TL olan işletme borcunun ise bulunmadığını ileri sürerek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunun savunarak, davanın reddi istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacının kooperatife borçlu olmadığı tutarın 670,89 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, ortağın kooperatife haksız olarak ödediği çentik işletme bedelinini istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporu yeterli inceleme ve araştırma içermemektedir. Somut olayda, bilirkişi kurulunca, çeltik işletme bedelinin, dekar başına farklı tarihlerde farklı fiyatlandırmalar esas alınarak hesaplanmış olduğu, hesaplamaya esas verilerin dosyada yer almadığı, hükme esas raporun dosyadaki mevcut deliller ve belgeler ile de denetlenemediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, karar tarihinden önce 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu yürürlüğe girmiş olup, Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki 6101 sayılı Kanunu'nun 7. maddesinde aynen "Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76., faize ilişkin 88., temerrüt faizine ilişkin 120. ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138. maddesi görülmekte olan davalarda da uygulanır. " hükmüne yer verilmiştir.

Takibe konu çeltik işletme bedeline uygulanacak temerrüt faizi oranı genel kurul kararları ile belirlendiğinden ve genel kurul kararları da sözleşme niteliğinde olduğundan davacı ortaktan çeltik işletme taksidini geç ödemesinden dolayı istenebilecek azami faiz oranı TBK'nın 120/2. maddesinde düzenlenmiş yıllık temerrüt faiz oranı olup, davacı kooperatifin genel kurullarında kabul edilmiş temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata yani 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesine göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacaktır.

Bu durumda, mahkemece, çeltik işletme bedelinin hesabına esas verilerin ilgili kurumlardan getirtilerek, kooperatif cari hesap ekstresinde 20.05.2012 tarihli kaydın davacı tarafından kooperatife yapılan bir ödeme olup olmadığı araştırılarak ve karar tarihinden önce yürürlüğe giren anılan yasal düzenleme işlemiş temerrüt faizi oranı ve miktarı ile işleyecek temerrüt faiz oranı bakımından somut olay bakımından değerlendirilerek, kooperatif hukuku konusunda uzman bir bilirkişiden denetime elverişli bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.