Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/9117 K.2018/384

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı kooperatif vekili ve müdahale talebinde bulunan Tarım Bakanlığı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkillerinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, dava dışı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu bütçesinden kullandırılmak üzere her üyeye 4.600,00 TL bedelli kredi tahsis edildiğini, davalı kooperatifin yaptığı ihaleyi diğer davalı şirketin kazanarak her bir üyeye 2 adet gebe, saf montafon ırkı düve teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, davacılara teslim edilen düvelerin saf ırk olmadığını, sözleşmede belirlenen koşullara uygun olmadıklarını, davacıların bu düveleri almaları nedeniyle kar kaybına uğradıklarını ileri sürerek,

müvekkillerine teslim edilen düvelerin ihale koşullarına uygun düvelerle değiştirilmesine, mümkün olmadığı takdirde müvekkillerinin 4.600,00 TL borçlu olmadıklarının tespitine, her bir davacı için 1.000,00 TL mahrum kalınan kar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyiz istemi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29.04.2010 tarih ve 2010/4541 E., 2010/4702 K. sayılı ilamıyla bozulmuştur. Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü ile davacılara teslim edilen ineklerin şartnameye uygun inekler ile değiştirilmesine, bu durumun mümkün olmaması halinde davacı ...'ın 2.800 TL, davacı ...'ın 2.850 TL, davacı ....'ün 3.050 TL, davacı ....'ün 2.800 TL, davacı ....'nin 3.500 TL, davacı ....'nin 2.600 TL, davacı ....'in 3.500 TL, davacı ....'in 2.500 TL, davacı .......'ın 3.100 TL davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Kararı davalı kooperatif vekili ve müdahale talebinde bulunan Tarım Bakanlığı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatif ve kooperatif üyeleri arasındaki tazminat davasıdır

1- Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın davaya müdahale talebi vardır. Dava dosyasında Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın dava konusu olayla ilişkisi olduğu anlaşılmaktadır. HMK’nun 66. maddesine göre müdahalenin kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile müdahale talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş,hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre davalı kooperatifin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

MUHALEFET ŞERHİ

Mahkeme kararını, yazılı dilekçe ile müdahale isteyen, ara karar ile talebi reddolunan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili ile davalılardan ..... İlçe Merkezi ve Kozluk ve Ortaköy Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi vekili temyiz etmiştir.

Dairemiz çoğunluğu, yazılı müdahale talebi ara karar ile reddolunan idare vekilinin temyizinin kabulüyle hükmün bozulması diğer davalı kooperatifin temyiz talebinin incelenmemesi görüşündedir.

Müdahale talep eden idare vekilinin 08.01.2013 tarihli dilekçe ile yaptığı müraacatı 30.01.2013 tarihli ara karar ile reddolunmuş, mahkeme nihai kararında idareye husumet yöneltilmediği verilecek kararın aleyhine bir sonuç doğurmayacağı gerekçesi ile talebin reddedildiğini açıklamış, idare vekili süresinde bu kararı temyize getirmiştir.

Müdahillik talebi ara karar ile reddolunan idarenin sonuç karar ile birlikte bu kararı temyize hak ve yetkisi bulunmaktadır. Temyiz talebinin incelenmiş olması usul ve yasaya uygundur.

Müdahillik talebi dilekçe ile olur. Dilekçede müdahillik sebebi ve bunun dayanakları yer alır. Doktrinde Atalı/Pekcanıtez (Medeni Usul Hukuku İstanbul 2017) "Kanun, müdahale dilekçesinin içeriğine yönelik olarak üç hususu özellikle belirlemiştir. Bunlar, üçüncü kişinin kimin yanında davaya müdahale etmek istediği, müdahale sebebi (hukuki yarar) ve bunun dayanaklarıdır (m. 67/1). Bu muhtevaya sahip olmayan dilekçe hâkim tarafından, taraflara tebliğ olunmaksızın dosya üzerinden yapılacak inceleme sonunda reddedilmek gerekir. Hâkimin, sözkonusu eksikliklerin tamamlanması için üçüncü kişiye süre vermesine gerek yoktur (s. 728), .... fer'i müdahale talebinin salt kabul veya reddedilmiş olması, kanun yoluna gidilmesi halinde, tek başına bozma sebebi teşkil etmemelidir (s. 729)" demektedirler.

İdarenin yazılı müdahale dilekçesi var ise de davaya müdahillik sebepleri ve dayanakları sunduğu dilekçesi ve ekindeki delillerle sınırlı incelenmelidir. Canlı sığır temini ve teşvik uygulamasında hak sahipleri idareye değil kooperatife borçlanmışlardır. Hak sahiplerinin uyuşmazlık öncesinde ve devamında hep idare ile irtibatlı oldukları dosyaya yansımıştır.

Davacılar borç ilişkisine uygun biçimde borçlandıkları kooperatifle birlikte ihale ile temin edimini üstlenen şirkete karşı dava açmışlardır. İdarenin kredi verdim, teşvik uygulamam ihlal oldu, zarara uğradım şeklinde bir talep ve müracaatı yoktur. HMK 24'teki tasarruf ilkesi 26'daki taleple bağlılık ilkesi burada da gözetilmelidir.Yargılamada rol almak isteyenlere talepleriyle sınırlı olarak bu imkan tanınmalıdır.

İdareye husumet yöneltilmediğine, davanın ihbarı da bulunmadığına göre müdahale müdahale talebinin ara karar ile reddi ve mahkemenin red gerekçesinin doğru olduğu hükmün onanması görüşündeyim.

Öte yandan 2005'ten beri süre gelen uyuşmazlıkta, davalı kooperatifin temyiz itirazları incelenmeli, aleyhe karar alma yasağı ihlalini telafi eden bir tasarrufla uyuşmazlığın sonuçlanması imkanı bulunmakta idi. Bu imkan yerine uyuşmazlığı söndüren değil sürdüren bir tasarrufta hukuki yarar ve isabette göremiyorum. Açıkladığım sebeplerle çoğunluk görüşüne katılamıyorum.