Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/1782 K.2018/4598

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı kooperatifin kurucu üyesi olan müvekkilinin üyeliğin yüklediği bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ana sözleşmede belirtilen bütün şartlara haiz olduğunu ancak kooperatif yönetiminin keyfi tutumu nedeni ile müvekkilinin mağdur edildiğini, kendisi ile aynı şartları taşıyan üyelerden farklı işlem yapılarak Bakanlık kredisi ile yapılan ... yerlerinden faydalanma hakkının kısıtlandığını, müvekkilinin yaptığı başvurulara olumsuz cevap verildiğini, bakanlıkça mağduriyetinin giderilmesinin belirlenmesine rağmen hiçbir işlem yapılmadığını,

kooperatif yönetiminin tavrı nedeni ile aidatlarını yatıramadığını ortada kooperatiften çıkarıldığına dair bir karar bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin davalı kooperatifin bakanlık kredisinden faydalanan üyesi olduğunun tespitini, dava tarihine kadar işleyecek üyelik aidatlarının faizinin hesaplanarak gecikme zammı ve tüm faiz ve ferilerinin davalı kooperatife tahmilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre.

Mahkememizin 2006/700 Esas sayılı dosyasında tespit davasının kabulü ile davacının davalı kooperatifin Sanayi Bakanlığının kredisinden faydalanan üyesi olduğunun tespiti ile kooperatif kayıtlarına bu şekilde tesciline karar verildiği, verilen kararın ... ....Hukuk Dairesinin 02/.../2008 tarih 2009/1677 esas 2010/7454 karar sayılı ilamı ile onandığı, davacı vekilinin .../09/2010 tarihli talebi ile verilen hükmün birinci bendi gereğince tazminata ilişkin talebin ayrı bir esasa kaydedildiği, bu talep üzerinden yargılamaya devam edildiği,

kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan gecikme zammının borçlunun para borcunu zamanında ödememesi üzerinde kanun gereği kendiliğinden işlemeye başlayan ve devamı müddetince varlığını sürdüren bir karşılık olduğu, üyelerin ödeyeceği aidat tutarı ve ödemelerin gecikmesi halinde uygulanacak esasları tespit etmenin, davalı kooperatif ana sözleşmenin .../... madde ve 1163 sayılı Kanunun 42. maddesi gereğince genel kurulun yetkisi dahilinde olduğu gerekçesiyle, davacının 03.03.1999 tarihinden beri davalı kooperatife üye olduğunun tespitine, üyelik aidatı,

faiz ve gecikme zammının davalıya tahmiline ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

...-6100 sayılı HMK'nın "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı .... maddesinin .... fıkrası "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." şeklindedir. Buna göre, hakimin talepten fazlasına hüküm vermesi yasak olduğu gibi, talepten başka bir şeye hüküm vermesi de yasaktır.

Somut olayda, mahkemenin 2006/700 Esas sayılı asıl dava dosyasından tefrik edilen ... bu dosyada üyelik tespitine dair talep olmadığı, asıl dava dosyasında üyelik tespitine dair karar da verildiği halde mahkemece talep aşılarak HMK'nın .../.... maddesi hükmüne aykırı olarak tekrar üyelik tespitine ilişkin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.