Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/2730 K.2016/3104

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Şikayetçi vekili, müvekkilinin şikayet dışı borçlu ....'ndan olan alacağının tahsili için ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5669 Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, borçluya ait aracın satışından sonra düzenlenen 21.11.2014 tarihli sıra cetvelinde satış bedelinin birinci sırada haciz alacaklısı olan şikayet olunan ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne ödenmesine karar verildiğini, ancak satış bedelinden öncelikle satış ve paylaştırma masraflarının ayrılması gerekirken, satış masrafları hiç dikkate alınmadan bakiye ihale bedelinin tamamının şikayet olunana ödenmesine karar verildiğini ileri sürerek, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5669 Esas sayılı dosyasından tanzim edilen 21.11.2014 tarihli sıra cetvelinin iptalini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan vekili, hacizli malın muhafaza, idare ve işletmesine ilişkin masrafların müşterek masrafların arasına girdiğini, İcra Müdürlüğü'nce mevzuata uyularak işlem yapıldığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, İİK'nın 138/2. maddesinin haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masrafların önce satış tutarından alınacağına ve artan paranın alacakları nispetinde paylaştırılacağına dair hükmünün amir hüküm olduğu gerekçesiyle, şikayetin kabulü ile 21.11.2014 tarihli sıra cetvelinin iptaline, 1. İcra Müdürlüğü'nce satış ve paylaştırma masraflarının davacının alacaklı olduğu icra dosyasına ödenmesinden sonra yeniden sıra cetveli yapılmasına karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir.

Şikayet, sıra cetvelinde sıraya ilişkindir.

İİK'nın 142/1. maddesi, "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmünü içermektedir. Dairemizin 15.02.2016 tarihli geri çevirme kararı üzerine icra müdürlüğünce sıra cetvelinin şikayetçiye tebliğ edilmediği bildirildiğinden şikayetin İİK 142/1 maddesindeki hak düşürücü süre içinde yapılmış olduğu kabul edilmiştir.

İİK'nın 138/2. maddesi, "Haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masraflar önce satış tutarından alınır ve artan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil olduğu halde alacakları nispetinde paylaştırılır." hükmünü, 59. maddesi de, "Takip masrafları borçluya aittir. Alacaklı, yapılmasını talep ettiği muamelenin masrafını ve ayrıca takip talebinde bulunurken borçlunun 62nci maddeye göre yapabileceği itirazın kendisine tebliğ masrafını da avans olarak peşinen öder. Alacaklı ilk ödenen paradan masraflarını alabilir." hükmünü içermektedir.

Sıra cetvelinin düzenlendiği ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5969 Esas sayılı dosyası kapsamından, bedeli paylaşıma konu araç ile ilgili borçlu ....'nun 12.09.2014 tarihli beyanı ile, hacizli aracın satışını istediğini beyan ederek masrafını yatıracağını belirttiği, icra müdürlüğünce talebin kabulü ile işlem yapılmasına karar verildiği, dosyada satış masraflarının borçlu tarafından yatırıldığına ilişkin tahsilat makbuzuna rastlanmadığı, ancak dosya kapağında "Satış borçlu tarafından talep edilmiş olup, satış masrafları borçlu tarafından ödendi, atlama." açıklamasını içeren nota yer verildiği anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2014/266 Tal sayılı dosyasından 2013/5669 Esas sayılı dosyaya yazılan 06.11.2014 tarihli yazıda, aracın 14.010,00 TL'ye ihale edildiği, aynından doğan vergi borcu, tellaliye ücreti ve yediemin ücreti ayrıldıktan sonra bakiye 12.822,95 TL kaldığı, dosyada bulunan 1.500,00 TL satış avansından 791,71 TL harcandığı, satış bedelinden kalan 12.822,95 TL, bakiye satış avansı 687,29 TL, arta kalan kıymet takdiri avansı 525,00 TL olmak üzere toplam 14.035,24 TL'nin paylaştırılmak üzere asıl dosyaya gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, sıra cetveline yönelik şikayetlerde İcra Mahkemesi, önüne gelen şikayetleri sonuçlandırmak ve icra müdürüne bu yönde talimat vermekle görevli olup, düzenlenecek yeni sıra cetvelinde sıra cetvelinin hangi ilkelere göre düzenleneceğini belirtmesi, diğer anlatımla alacaklıların ne miktar için hangi sıralarda yer alması gerektiğini saptaması, hukuka uygun olmayan kısımları göstermesi, bu çerçevede işlem yapılması için icra müdürüne talimat vermesi (İİK'nın 17/2. maddesine kıyasen) gerektiğinden, iptal nedenlerinin gerekçede belirtilmesi ve sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi ve eda hükmü kurulmaması gerekir.

Mahkemece, gerekçede yer alması gereken hususlara hüküm fıkrasında yer verilmesi, özel olarak İİK'nın 17/1. maddesine ve genel olarak ta hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir sözün tekrar edilmemesine ilişkin HMK'nın 297/2. maddesine aykırı olduğu gibi, icra müdürünün yerine geçilmek suretiyle mahkemece sıra cetvelinin düzenlenmesi anlamına da geldiğinden doğru değildir.

Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetveline itiraz davalarında ise, kıyasen uygulanması gereken İİK'nın 235/3. maddesi uyarınca sıra cetvelinin iptaline değil, davalıya ayrılan payın, yargılama giderleri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere öncelikle davacıya ödenmesine, artan kısım bulunması halinde, davalıya bırakılmasına karar verilmesi, sıranın değiştirilmesine ya da iptaline ya da sıra cetvelinin iptaline karar verilmemesi gerekir. Sıra cetveline itiraz davaları sonunda verilen hüküm, sadece davanın tarafları bakımından sonuç doğurur ve verilen kabul kararı ile durumun tespiti ile yetinilmeyip, eda hükmü kurulmalıdır.

Bu durumda mahkemece, borçlunun 12.09.2014 tarihli talebi ve dosya kapağındaki not dikkate alınarak, satış avansının borçlu tarafından yatırılıp yatırılmadığının araştırılması, borçlu tarafından yatırıldığının belirlenmesi durumunda satış avansından artan 687,29 TL'nin talebi halinde borçluya iadesi gereken bir para olduğu, diğer anlatımla İİK'nın 138/2. maddesi kapsamında paylaşıma tabi tutulacak artan para niteliğinde olmadığı, şikayetçi tarafça yatırılan kıymet takdir avansı olan 525,00 TL'nin ise, İİK'nın 59. madde hükmü uyarınca şikayetçiye ödenmesi gerektiği gözetilerek,

kalan 12.822,95 TL'nin paylaşıma tabi tutulması gerektiği gerekçede belirtilerek, hüküm fıkrasında şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi, satış avansının şikayetçi tarafça yatırıldığının belirlenmesi durumunda ise şimdiki gerekçelerle şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, hüküm fıkrasında sıra cetvelinin iptaline karar vermekle yetinilmesi gerekirken, gerekçede yer alan hususlara hüküm fıkrasında tekrar yer verilmesi de doğru olmamıştır.