Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/5384 K.2019/4241

Taraflar arasındaki iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde bir kısım müdahiller vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, borca batık durumdaki müvekilli şirketlerin, sunulan iyileştirme projesinin uygulanması halinde bu durumdan kurtulacaklarını ileri sürerek iflaslarının 1 yıl süreyle ertelenmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım müdahil vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı şirketlerin borca batık durumda oldukları, iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı bulunduğu gerekçesiyle davacı şirketlerin iflaslarının 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verilmiştir.

Kararı bir kısım müdahiller vekilleri temyiz etmiştir.

1) Grup şirketlerden bir şirketin borcuna diğer şirketin kefil olması halinde asıl borçlunun pasifinde gösterilen borcun grup şirketin kefaleti nedeniyle pasifinde de gösterilmesi halinde bir borç nedeniyle birden fazla şirketin borca batık hale gelmesi ve iflas erteleme dava şartının birden fazla şirket için sağlanması sonucunu doğuracağından bu durum iflas erteleme kurumunun amacıyla bağdaşmaz. Dairemizin yerleşmiş içtihatları da bu yöndedir. Bu nedenle ... Dış Ticaret Ltd. Şirketinin asıl şirketin borcuna kefaleten pasifinde görülen miktarların pasiften çıkarılarak borca batık olup olmadığının tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

2) Bilirkişi raporlarına göre 3.3 milyon borca batık olan şirketin 600.000TL sermaye arttırımı ve sonrasında 150.000 TL nakdi sermayenin yatırmasıyla kanunda öngörülen 5 yıllık süre içinde borca batıklıktan çıkacağı belirlenmişse de bu husus gerçekçi olmaktan uzaktır. Ayrıca aylık 15.000 TL kira masrafından tasarruf edilmesi davacı şirketin zikredilen süre içinde borca batıklıktan kurtulmasına yetmez.

Distribitör sözleşmeleri ile ilgili olarak ise gerçek manada yapılmış bir işlem olup olmadığı dosyaya yansımış değildir.

3) İflasın ertelenmesi yargılaması sırasında verilen ihtiyati tedbirlerin, yargılama sonunda verilecek kararla sağlanacak korumalardan fazla olmaması; bir diğer ifade ile İcra ve İflâs Kanunu'nun 179/a ve 179/b maddelerinde gösterilen yasakları aşmaması gerekir. Özellikle maddi hukuka dayalı takas, mahsup, hapis hakkı ve temlik uygulamaları tedbiren dahi olsa durdurulamaz.

Öte yandan finansal kiralama, davacı şirketlerin kullandığı makinelerin bir kısmını elde etme metodu olup bunların taksitleri ticari borçlar gibi sayılmamalı ve faaliyet giderlerinden kabul edilmelidir. Bir başka anlatımla bunların ödenmemesi ya da erteleme kapsamında geciktirilmesi 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’na ve taraflar arasındaki sözleşmeye aykırıdır.

Hukuki mülkiyeti başkasına ait üretim araçları ile üretim yaparak, bir yandan bu makinelerin yıpranmasına neden olunması, öte yandan gelir elde edilmesi ve fakat finansal kiralayana ödenmesi gereken taksitlerin ödenmemesi düşünülemez. Bu itibarla özellikle finansal kiralama sözleşmesinin feshinden sonra, malın iadesine dair alınan ilamların icraya konulması da iflasın ertelenmesi kapsamında takip yasağının dışında tutulmaktadır.

Açıklanan ilkeler çerçevesinde finansal kiralamaya konu mallar hakkındaki teslim yasağı da İcra ve İflâs Kanunu'nun 179/b maddesinin kapsamı dışındadır.

Bu itibarla finansal kiralama sözleşmesinin tarihi nazara alınarak sözleşme gereğince ödenecek kiranın büyük çoğunluğunun ödenmiş olması halinde finansal kiralamaya konu malların davacının aktifinde kalan kira borcunun ise pasifinde gösterilmesi ve borca batıklığın buna göre belirlenmesi gerekir. Somut olayda finansal kiralama sözleşmesi ile iflas erteleme tarihi nazara alındığında henüz kira borçlarının küçük bir kısmının ödendiği anlaşılmaktadır. Finansal kiralamaya konu malların kirası işletme gideri olarak değerlendirilmelidir. İşletme giderini dahi ödeyemeyen şirketin iflas erteleme tedbirinden faydalanması mümkün değildir.

Bu hususlar nazara alınarak ... Makine San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden iflas kararı verilmesi, ... Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden borca batıklık durumu nazara alınarak borca batık durumdaysa iflas, değilse dava şartı yokluğundan iflas erteleme talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, her iki şirket yönünden iflas erteleme kararı verilmesi doğru görülmemiştir.