Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/5765 K.2018/5560

Taraflar arasındaki iflas davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı olan alacağının tahsili için iflas yoluyla ... takibinde bulunduklarını, davalı şirketin ödeme emrine haksız biçimde itiraz ettiğini, davalının haksız itirazının kadırılarak depo kararı oluşturulmasını, takip konusu borç ödenmediği takdirde davalının iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin davacı şirkete borcu bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözüleceğinin kararlaştırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında akdedilen 04...2007 tarihli standart tedarik koşulları sözleşmesinde, sözleşmenin uygulanmasıyla ilgili bütün anlaşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceği, tahkim yargılamasının ...'de yapılacağının kararlaştırıldığı, yine 09...2009 tarihli genel tedarik koşullarının .... maddesine göre de taraflar arasındaki tüm ihtilaflar için tahkime başvurulacağı ve tahkim davalarının ... şehrinde görüleceğinin kararlaştırıldığı, davalı vekilinin süresinde görev ve yetki itirazında bulunduğu, mahkemenin görevli ve yetkili olmadığı anlaşılmakla davanın usülden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, genel iflas yoluyla takipte itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkindir.

İtirazın kaldırılması ve iflas davaları öncelikle davacının alacaklı, davalının ise borçlu olduğuna ilişkin bir maddi hukuk yargılamasını, sonrasında şartların mevcudiyeti halinde borçlu-davalının iflasına karar verilmesini gerektiren davalardandır. İflas kararını ancak davalının muamele merkezi mahkemesi verebilir (İİK.m.154). İflas davalarında tahkim şartının uygulanamayacağına ilişkin kural, alacağın tesbiti aşamasına ilişkin olmayıp, iflas kararı verilmesi konusundaki devlet egemenliği ilkesi açısından hüküm ifade eder

Somut olayda taraflar arasında imzalanan 04...2007 tarihli genel tedarik koşulları sözleşmesinde sözleşmenin uygulanmasıyla ilgili bütün anlaşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceği ve tahkim yargılamasının....'de yapılacağının kararlaştırıldığı, 09...2009 tarihli genel tedarik koşullarının ....maddesine göre ise taraflar arasındaki tüm ihtilaflar için tahkime başvurulacağı ve tahkim davalarının ... şehrinde görüleceği belirtilmiştir. Bu

durumda davacının öncelikle tahkim şartı gereği anılan yargı yerlerinde alacağının varlığını ispatlayacak bir karar alması ve alınan bu kararla Türkiye'de borçlu aleyhine iflas yolu ile takip yapması ve davalı borçlunun muamele merkezinde iflas davası açması gerekir. Mahkemece tahkim şartı nedeniyle mahkemenin görevli ve yetkili olmadığına ilişkin değerlendirmesi bu bakımdan isabetsiz ise de sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerekmiştir.