Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/8295 K.2019/1898

Taraflar arasındaki iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde bir kısım müdahil vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekili şirketlerin borca batık durumda olduklarını, sunulan iyileştirme projesinin uygulanması halinde bu durumdan çıkacaklarını ileri sürerek iflaslarının 1 yıl süreyle ertelenmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım müdahil vekilleri ayrı ayrı davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı şirketlerin borca batık durumda oldukları ancak aradan geçen zaman içerisinde borca batıklığın önemli oranda azaldığı şirket ortaklarının şahsi taşınmazların şirkete devrettikleri nakdi sermaye artışı sağlandığı ve büyük oranda borç ödemesi yapıldığı şirketlerin halen faliyetlerine devam ettikleri, bu itibarla iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı görüldüğü gerekçesiyle davacı şirketlerin iflaslarının 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verilmiştir.

Kararı bir kısım müdahil vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.

Dava, iflas irteleme istemine ilişkindir.

İflasın ertelenmesi, borca batık durumda bulunan şirket tarafından sunulan; somut öngörüler içeren ciddi ve inandırıcı bir iyileştirme projesi çerçevesinde bu durumdan kurtulması kuvvetle muhtemel bulunan kooperatiflerle sermaye şirketleri için öngörülmüş bir hukuki korunma yoludur. İflasın ertelenebilmesi için şirketin borca batık durumda olması sunulacak ciddi ve inandırıcı bir iyileştirme projesi kapsamında şirketin mali durumunu düzeltebileceğine dair somut veriler ileri sürmesi ve fevkalade mühletten yararlanmamış olması gerekir (Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın m. 377, İİK'nın m.179 vd.).

Davacı şirketlerin grup şirketleri olması durumunda, grup şirketler açısından kefalet ilişkisi borca batıklığın tespiti açısından kötüye kullanabilmekte ve bir borca ilişkin kefaletin birden fazla şirketin pasif hesabında gösterilmesi nedeniyle bir borçtan dolayı grup şirketlerin tamamı kayden borca batık hale gelmektedir. Bu durumda, grup şirketlerde borcun asıl borçlu şirket pasifinde gösterilmesi ayrıca borca kefil olan grup şirketin pasifinde kefil olunan bu borca yer verilmeden borca batıklığın hesaplanması gerekmektedir.

Somut olayda, hükme esas alınan 13.10.2014 tarihli bilirkişi raporunda, davacı şirketler ... ve Devre Elemanları San. Tic. A.Ş., ... Paz. ve Dış Tic. A.Ş ile SSB Paz. ve Dış Tic. A.Ş'nin, davacılardan ... San. ve Tic. A.Ş'nin borçlarına olan kefaletleri nedeniyle borca batık durumda oldukları belirtilmiştir. Kefaletler nedeniyle kayden borca batık durumda görünen anılan şirketler açısından iflas erteleme dava şartı olan borca batıklık unsurunun gerçekleşmemiş olduğu gözetilerek bu şirketler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davacı ... San. ve Tic. A.Ş. ile ... Enerji Eletrik Üretim Otoprodüktor Grubu A.Ş. yönünden yapılan incelemede;

Dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir. İİK'nın dava tarihinde yürürlükte bulunan 179/b-5 hükmü uyarınca iflâsın ertelenmesi talebinin reddi ya da erteleme süresi sonunda iyileşmenin mümkün olmadığının tespiti üzerine mahkeme şirketin veya kooperatifin iflâsına karar verir. Erteleme süresi dolmamakla birlikte mahkeme kayyımın verdiği raporlardan şirketin veya kooperatifin malî durumunun iyileştirilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varırsa erteleme kararını kaldırarak şirketin veya kooperatifin iflasına karar verebilir.

Davacı şirketlerden ... San. ve Tic. A.Ş. ile ... Enerji Eletrik Üretim Otoprodüktor Grubu A.Ş. lehine 04.02.2013 tarihinde iflas erteleme tedbirlerine hükmedildiği anlaşılmış olup, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede bu şirketler yönünden verilmiş son kayyım raporları görülemediğinden, adı geçen şirketlerin borca batıklıklarının devam edip etmediği anlaşılamamıştır.

İflas erteleme tedbirlerine hükmedildiği tarihten itibaren 5 yılı aşkın bir süre geçmiş olduğu nazara alınarak anılan şirketlerin halen borca batık olup olmadıklarının belirlenmesi, borca batıklığın devam ettiğinin tespiti halinde bu aşamadan sonra mali durumlarının iyileşme olanağının bulunmadığı ve iflas ertelemeye hükmedilmesinin tümüyle alacaklıların zararına olacağı kabul edilerek, başkaca bir araştırma yapılmaksızın, iflas erteleme taleplerinin reddiyle bu şirketlerin ayrı ayrı iflaslarına karar verilmesi,

borca batıklıklığın sona erdiğinin tespiti halinde ise iflas erteleme dava şartı olan borca batıklık unsuru ortadan kalktığından davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Açıklanan bu nedenlerle mahkeme hükmünün tüm davacı şirketler yönünden bozulması gerekmiştir.