Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/8530 K.2020/1490

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya itirazın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün 2011/10335 Esas sayılı takip dosyasından tanzim edilen 02.11.2015 tarihli sıra cetvelinde, şikayetçi takibinin 1. sırada yer alması gerektiğini ayrıca bedeli paylaşıma konu aracın şikayet olunan alacağının teminatı olmadığını ve şikayet olunanın ilk haczinin düştüğünü ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, Büyükçekmece 1. İcra Mahkemesi'nin 2014/39 D. İş sayılı kararı ile satışa konu ... plakalı aracın teminat olarak kabulüne karar verildiği, İİK 36. md. gereğince de alacaklının teminat üzerinde rüchan hakkı bulunduğu gerekçesi ile söz konusu aracın paraya çevrilmesinden elde edilen bedelin alacaklıya ödenmesine hükmedildiği, İİK 36 son madde uyarınca ilam alacaklısının teminat üzerinde rüçhan hakkı bulunduğu gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

1- Şikayet, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir. Ülkemizin de tarafı olduğu ve Anayasa'nın 90. maddesi gereği iç hukukun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6, 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde adil yargılanma hakkına yer verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesinde, adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olarak hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiş, bu hakkın, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirme yapmasını da içerdiği belirtilmiştir.

İİK'nın 18/3 ncü maddesinde, "Aksine hüküm bulunmayan hallerde icra mahkemesi, şikayet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir." hükmüne yer verilmiştir.

Kanunda açıklık bulunmayan hallerde, duruşma yapılıp yapılmayacağı hakimin takdirine bırakılmış ise de; öngörülen takdir hakkı mutlak bir seçimlik hak olmayıp, halin icabına göre değerlendirilmesi gereken bir takdir hakkıdır. Sıra cetveline karşı şikayette bulunulması halinde bu takdir hakkının duruşma yapılarak kullanılması kanunun amacına uygun düşer.

Mahkemenin takdirine göre duruşma açılmasının gerekli görüldüğü hallerde ilgililerin duruşmaya çağrılması yasal bir gerekliliktir. Şikayet sonunda hakları haleldar olabilecek alacaklıların savunma haklarını kullanabilmeleri ve adalet dengesinin sağlanabilmesi bakımından takdir hakkı, duruşma açılması yönünde kullanılmalıdır.

Bu durumda, mahkemece, şikayet tarihinde yürürlükte olan HMK'nın basit yargılama usulüne ilişkin 316. vd. madde hükümleri uyarınca yargılamanın yürütülmesi, şikayet olunana şikayet dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilip, taraf teşkilinin sağlanması; İİK'nın 18. maddesi uyarınca duruşma açılması, tahkikatın duruşmalı olarak yapılması gerekirken, şikayet olunana şikayet dilekçesi tebliğ edilmeksizin dosya üzerinden yargılama yapılarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Kabule göre, şikayetçi vekilince Büyükçekmece 1. İcra Mahkemesinin 2014/39 D.İş esas dosyasıyla kendi alacağına teminat olarak kabul edildiği iddia edilmiş olmasına rağmen bu iddia üzerinde durulup şikayetçi delilleri toplanmadan yetersiz inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.