Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2017/467 K.2017/2424

Dairemizin 17.11.2016 tarihli geri çevirme ilamında, davacı şirketin, karardan önce ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.02.2015 tarih ve 2014/978 E., 2015/101 K. sayılı ilamı ile iflasına karar verildiği belirtilerek, İİK'nın 194. maddesi hükmü uyarınca, kararın iflas idaresine, iflas idaresi teşekkül etmemiş ise iflas dairesine tebliğ edilmesi ve ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra işlemeye başlayacak temyiz süresinin beklenmesi, kararın temyiz edilmesi halinde dosyanın dairemize gönderilmesine karar verilmiş ise de, mahkemece, ikinci alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığı, yasada öngörülen 10 günlük sürenin dolup dolmadığı araştırılmadan, kararın yalnızca iflas dairesine tebliği ile yetinilerek dosya dairemize yeniden gönderilmiştir.

Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK.md.191), müflisin iflâs masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflâsın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflâs idaresine aittir.

İflâs idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davalara devam edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflâs organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflâsın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir. (md. 194).

İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflâsın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (md. 237) on gün sonraya kadar devam eder; ancak bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir. (md. 194/1)

İflâsın açılması ile duracak olan davalar, iflâstan önce açılmış olup da halen derdest bulunan (görülmekte olan) ve iflâs masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin hukuk davalarıdır. Bunlar, (davacı olarak) müflisin açmış olduğu davalar ile müflise karşı (davalı olarak) açılmış olan davalardır. Mesela alacak, taşınır mal veya taşınmaz mal davaları gibi.

Davaların durduğu bu süre içinde, iflâs idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu davaların geleceği hakkında karar verir.

Müflisin davacı olduğu davalarda, iflâs idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanısına varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir; bu karar ikinci alacaklılar

toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre geçince, bundan böyle davaya, davacı olarak iflâs idaresi tarafından devam edilir. İflâs idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırlarsa, masanın davayı takip etmemesine karar verirler. Bu halde, o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir (md. 245). Hiçbir alacaklı, davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden doğar ve müflis iflâsın kapanmasını beklemeden, davayı kendi adına devam ettirebilir.

Somut olayda, yukarıda anılan mahkeme kararıyla davacı şirketin iflasına karar verilmiş olup, UYAP ortamından yapılan araştırmada, kararın henüz kesinleşmediği, karar düzeltme aşamasında olduğu ve bu itibarla henüz ikinci alacaklılar toplantısının da yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, mahkemece, yukarıda özetlenen süreç gereğince, ikinci alacaklılar toplantısının yapılması ve bundan 10 gün sonra işlemeye başlayacak temyiz süresinin beklenmesi, kararın temyiz edilmesi halinde dairemize gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine ikinci kez geri çevrilmesi gerekmiştir.