Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2018/1440 K.2019/2421

Şikayetçi vekilince açılan sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonucunda mahkemece şikayetin kabulüne karar verilmiş olup, verilen kararın şikayet olunan ... A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bu kez Dairemiz kararına karşı şikayet olunan ... A.Ş. vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur. Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre İİK’nın 366. maddesi ve HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

- MUHALEFET ŞERHİ -

TMK'nın 950. maddesi gereğince, bir aracı tamir edenin, tamir masrafları miktarınca araç üzerinde hapis hakkı vardır. Hapis hakkı “Taşınır rehni” hükmündedir (İİK'nın 23/2) Bir mal üzerinde birden fazla rehnin bulunması halinde rehinlerin kuruluş tarihlerine göre öncelik sırası verilerek ödeme yapılır. (TMK'nın 948).TMK'nın 953. maddesinde ise araç sahibi tamir borcunu ödemezse, tamir alacaklısı, araç sahibine borcun ödenmesi konusunda ihtarda bulunduktan sonra araç malikine karşı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatabilir.

Somut olayda, bedeli satışa konu ... plakalı araç kaydı üzerinde ...ın 26.04.2013 tarihli rehin hakkı mevcuttur. Banka rehin hakkına istinaden 09.09.2014 tarihinde rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatmış ve bu icra dosyasından araç paraya çevrilerek sıra cetveli düzenlenmiştir. Sıra cetvelinde, aracı tamir ettiğini iddia eden ve bu nedenle hapis hakkına istinaden rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapana pay verilmeden tüm satış bedeli, rehin alacaklısı bankaya verilmiştir. Müştekinin satış bedelinin öncelikle kendisine ödenmesi gerektiğine dair şikayeti yerel mahkemece kabul edilerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

Öncelikle sıra cetvelinde bir alacağa öncelik hakkı tanınabilmesi için o alacağın İİK nu veya özel kanunlarda “Rüçhaniyetli” olduğunun açıkça belirlenmiş olması gerekir. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince, müştekinin tamir alacağından dolayı satışa konu araç üzerinde hapis hakkı mevcuttur. Bu hak taşınır rehni hükmündedir. Bu durumda, aynı araç üzerinde iki rehin hakkının mevcut olduğundan, sıra cetvelinde kuruluş tarihi önce olan rehne göre öncelikle pay ayrılması gerekir.

Dosya arasında bulunan araç ruhsat örneği ve internet çıktısında, ... rehninin kuruluş tarihinin belli olmasına rağmen; müştekinin, aracı ne zaman tamir ettiği belli olmadığı gibi bu konuda kesilen fatura da celp edilmeden sadece İİK'nın 100. madde bilgilerine istinaden hüküm kurulduğu sonucuna varılmıştır. Yukarıda belirtildiği gibi sıra cetvelinde öncelik hususunun belirlenmesi için rehin ve hapis hakkının kuruluş tarihlerinin öncelikle tespiti zorunludur. Mahkemenin anılan eksikliği tamamlamadan karar vermesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan müştekinin tamir faaliyetinin bankanın rehninden sonraki tarihli olması halinde; araç ruhsatına bakması veya internette basit bir inceleme neticesinde aracın rehinli olduğunu tespit etmesi mümkün olduğundan, müştekinin tamiratı yaparken rehinden haberdar olmadığı dolayısıyla iyi niyetli olduğunu söylemek de mümkün değildir.

Bu gerekçelerle kararının bozulması gerekirken yazılı nedenlerle yerel mahkeme kararının bozulmasına gerekçe yönünden muhalif olmuştum. Bu kez şikayet olunan tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur. Bozma ilamına karşı yazdığımız muhalefet doğrultusunda karar düzeltme talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesine dair Sayın çoğunluğun kararına muhalifim.