Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2018/638 K.2020/4289

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde tebligata rağmen gelen olmadığı anlaşılmakla, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya evrak üzerinde incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, tarafların önce sözlü olarak kapasite raporu ve sanayi sicil belgesi çıkarılması konusunda anlaştıklarını, daha sonra 22.03.2010 tarihinde danışmanlık sözleşmesi imzalandığını, davalının sözleşme gereğince edimlerini yerine getirmeden ceza-i şart alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlattığını ileri sürerek, müvekkilinin davalıya takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, talebini ıslah ederek menfi tespit talebi ile birlikte, davalıya yazılı sözleşme gereğince avans olarak verilen 2.000 TL'nin de davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, takibin sözleşmeye uygun olduğunu, 2.000 TL'lik ödemenin yazılı olmayan sözleşme gereğince ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararı, davacı vekilinin temyizi üzerine, "davalı taraf sözleşme gereği alması gereken %50 peşinat bedelini talep etmek üzere 02.02.2011 tarihli iki adet faturayı davacı yana göndermişse de, 14.02.2012 tarihinde davacı tarafından iade faturası düzenlenerek davlıya iade edildiği, bedelin kısmen ödenmemesinin sözleşmenin feshi olarak değerlendirilemeyeceği, alacaklının bu bedel ile ilgili talep haklarının varlığını devam ettirdiği,

ancak fatura konusu bedel talebinin sözleşmeye göre haklı olup olmadığının ayrı bir konu olup, bunun ödenmesinin istenemeyeceği yönündeki davacı savunmasının fesih işlemi olarak yorumlanamayacağı, hal böyle olunca sözleşmenin 7. maddesi hükmün uygulama imkanı bulunmadığından takip konusu alacak yönünden talep edilen menfi tespit istemi hakkında bir karar verilmesi gerektiği " gerekçesiyle Dairemizce bozularak,

mahkemece uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın yemin teklifi üzerine davalının yaptığı yemin edası üzerine davacının yapmış olduğu 2.000 TL'lik ödemenin taraflar arasındaki 22.03.2010 tarihli sözleşmeden önce gerçekleşen iş nedeniyle olduğunun açıklığa kavuştuğu, bedelin kısmen ödenmesinin sözleşmenin feshi olarak değerlendirilemeyeceği, sözleşmenin devam ettiği ve bu nedenle davacının sözleşmenin 5. maddesi uyarınca 9.440 TL olan sözleşme bedelinin %50'si olan 4.720 TL'yi ödeme yükümlülüğünün bulunduğu,

ancak bu bedel ödendikten sonra davalının işe başlama yükümlülüğünün doğacağı, bu nedenle 2.000 TL peşinat dışında kalan takip konusu 4.720 TL asıl alacak ve 3.766,74 TL işlemiş faiz istemi nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davacı vekilinin aşağııdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Mahkemenin kabulünde olduğu üzere; sözleşme bedelinin kısmen ödenmemesinin sözleşmenin feshi anlamına gelmeyeceği, bu nedenle sözleşmenin halen geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme bedelinin yarısının peşin olarak ödenmesi, davacının kendi edimini eda etmesinin bir şartıdır. Mahkeme sözleşmenin bir hükmünü yerine getirmesi için tarafları zorlayamaz bu nedenle sözleşme bedelinin peşin yatırılması gereken kısmının tahsili konusunda hüküm kurulması da mümkün değildir. Bu gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile kısmen kabulü yönünde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.