Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2019/689 K.2019/3829

Davacı vekilince açılan iflas davası sonucunda mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamadan davanın reddine karar verilmiş olup, verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Bu kez Dairemiz kararına karşı davacı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Mahkemece, Dairemizin bozmasına göre yetki itirazının öncelikle incelenmiş ve davalı şirketin adresnin ... olduğu ve ... İcra Müdürlüğünün yetkili olduğu ve davacının yetkisiz ... İcra Müdürlüğünde takip yapmasından dolayı davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemece verilen karar Dairemizin 25.09.2018 günlü, 2016/252 E. 2018/4319 K. sayılı ilamı ile onanmıştır.

Alacaklı tarafından ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinden 11.12.2007 tarihinde kambiyo senedi olan çeke dayalı ihtiyati haciz kararı alındığı, çekin keşide yeri ve muhatap bankanın ... olduğu, ihtiyati haciz kararının ... 1. İcra Müdürlüğünün 2007/2007 Esas sayılı dosyasından uygulandığı ve aynı dosyadan 17.12.2007 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe geçildiği, aynı dosyada 26.05.2008 tarihinde takibin kambiyo senetlerine dayalı iflas yoluyla takibe dönüştürüldüğü, 24.06.2008 tarihinde ise ... 4. Asliye Tcaret Mahkemesinde borçlu itirazının kaldırılması ve iflasa karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, iflas takibi yetkisiz icra dairesinde başlatılmış, yetkiye itiraz edilmiş olsa dahi İİK 154. maddesi emredici nitelikte olup iflas davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılması gerekir. İflas davasındaki bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup re'sen gözetilir. Bu kapsamda ticaret sicili kayıtlarına göre iflas davasının açıldığı tarihte şirket merkezi ... Bulvarı, ... Apartmanı, C-2 Blok No: 58 D. 5 .../...-... olup, ... Ticaret Mahkemeleri iflas davasında yetkilidir.

Buna karşılık iflas yoluyla takipte icra dairesinin yetkisi kamu düzeninden değildir. (Aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 18.10.2006 tarihli 19-643/671.) zira İİK'nın 154/3. maddesinde dava tarihinde yürüklükte olan 1086 Sayılı HUMK 22. maddesi kapsamında açıkça iflas takibi için tarafların yetki sözleşmesi yapabileceği düzenlenmiş olmakla, yetkili icra dairesi, yapılmışsa yetki sözleşmesine veya İİK'nın 154/1 ve 2 nci maddelerine göre veya İİK'nın 50. maddesi gereğince genel hükümlere göre belirlenecektir.

Bu kapsamda yürürlükten kaldırılan 1086 Sayılı HUMK'un 12. maddesinin "Haczi ihtiyatiden sonra haciz kararının müstenidi olan alacak davası haciz kararı veren mahkemede de ikame olunabilir." hükmü, Yargıtay uygulamasında icra takiplerinde de ihtiyati haciz kararına dayalı olarak ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairelerinin yetkili hale geleceği şeklinde istikrarlı bir biçimde uygulanmış ve yerleşmiştir. Kaldı ki takip usulünün değiştirilmesi sonuca etkili olmayıp, takip dayanağı çekin hem keşide yeri ... hem de ödeme yeri olan muhatap bankanın bulunduğu yer ... olduğundan bu yetki kurallarına göre de ... İcra Daireleri yetkilidir.

Bozma sonrası mahkemenin bu hususları gözetmeden salt takip tarihindeki borçlu adresine göre icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmadığını kabul etmesi usul ve yasaya aykırı olup, kararın bu gerekçelerle bozulması gerekirken, bu hususlar gözden kaçırılarak onanmasına karar verilmiş olmakla, karar düzeltme isteminin kabulü ile onama kararının kaldırılmasına, Dairemizin 01.10.2013 tarihli ve 2013/5403 E. 2013/5949 K. sayılı bozma ilamın 3. bendi gereğince diğer bozma nedenine göre işlem yapılmak üzere yerel mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.