Yargıtay 3. Ceza Dairesi E.2021/1796 K.2021/9475

Temyiz edenler : Sanık müdafileri

İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Türk Hukukunda, 20.07.2016 tarihinden itibaren istinaf kanun yolu fiilen uygulanmaya başlamıştır. Buna göre artık bu tarihten itibaren İlk Derece Mahkemeleri tarafından verilen kesin olmayan nihaî kararlara karşı önce istinaf kanun yoluna başvurulmakta istinaf mahkemeleri hem hüküm mahkemesi hem de denetim mahkemesi olarak faaliyet göstermektedir.

İstinaf, İlk Derece Mahkemeleri tarafından verilen kararların hem olay yönünden hem de hukuki yönden üst dereceli mahkeme tarafından denetlenmesidir. İstinaf kanun yoluna başvurulduğunda, ceza davası, üst dereceli istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) tarafından ikinci kere incelenerek yerel mahkemenin kararı denetlenmektedir.

İstinaf kanun yolu, İlk Derece Mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur. İstinaf kanun yolunun uygulanması durumunda, İlk Derece Mahkemesi kararından sonra, karar öncelikle istinaf denetimine tâbi tutulacak, istinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa temyize başvurulabilecektir.

Temyiz ise, istinaf mahkemesi kararlarının hukuki denetim açısından

incelenmesini amaçlayan bir kanun yoludur. Yeni kanun yolu sisteminin uygulanmaya başlamasıyla, adlî yargıda yargılamamız üç aşamalı hale gelmiştir. Önce mahkemede ilk derece yargılaması yapılarak karar verilecek; ardından Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi yapılacak; son olarak da Yargıtayda temyiz incelemesi gerçekleştirilecektir. Bu şekilde kanun koyucu; üç dereceli bir inceleme sistemi kurarak, ceza davası neticesinde verilen kararın yeterince denetlenmesini sağlamak istemiştir.

CMK, İlk Derece yargılaması ile temyiz yargılaması arasına istinafı yerleştirerek, hem Yargıtayın içtihat mahkemesi konumunu güçlendirmeyi hem de mahkemelerin son kararlarının yalnızca hukuki sorun değil, maddi sorun açısından da sağlıklı bir şekilde denetlenmesinin yolunu açmayı öngörmüştür. Böylece istinaf kanun yolunun yürürlüğe girmesiyle, Yargıtayın gerçek anlamda hukuki derece kanun yolunu teşkil etmesi ve maddi vakıa denetimi yapmaması amaçlanmaktadır.

Yargıtay üçüncü derece olarak yapacağı incelemede, ispat konusu olayın sübuta erdiği varsayımından hareket edecek, yerel mahkemenin vicdani kanaatine göre vardığı olay belirlemesine dokunamayacaktır. Ancak Yargıtay, mahkemenin belirlediği olayın hukuk normları karşısındaki durumu konusunda yaptığı hukuki değerlendirmeyi ve ondan çıkarttığı hukuki sonuçları denetleyecektir.

İncelenen dosya kapsamından;

Sanıkların PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olduklarından bahis ile 5237 sayılı TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5. maddeleri uyarınca cezalandırılmaları talebiyle ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/247 esasına kaydedilerek açılan kamu davasında;

Sanık ... hakkında yapılan UYAP sorgulamasında, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/99 Esas sayılı dosyasında da silahlı terör örgütüne üye olma suçundan açılmış davanın bulunduğunun anlaşılması üzerine; Mahkemece ...2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/99 Esas sayılı dosyası yerine, muvafakat sorulmadan ve sehven 2016/260 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,

...2. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.01.2018 tarihli cevabi yazısıyla, 2016/260 esas sayılı dosyanın karara çıkıp kesinleştiği bildirilerek dosyasının işlemsiz olarak iade edildiği,

Bunun üzerine dosyanın ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/55 numaralı esasına kaydedilerek, 09.02.2018 tarih 2018/55 esas 2018/69 karar sayılı ilamı ile dosyanın ...2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/99 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,

Dosyanın geldiği ...2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından, hukuki ve fiili bağlantı bulunmadığı gerekçesi ile birleştirmeye gerek olmadığı yönünde karar verilerek birleştirme uyuşmazlığının çözümü için dosyanın ortak yetkili ...Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği,

Birleştirme uyuşmazlığını çözmekle görevli ...Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesince, 22.02.2018 tarih ve 2018/275 Karar sayılı ilam ile

... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin birleştirme kararının kaldırılarak dosyanın ... 4. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği, Dosyanın ... 4. Ağır Ceza Mahkemesince 2018/169 Esas numarasına kaydedilerek, 26.09.2018 tarih 2018/169 Esas, 2018/592 Karar sayılı kararıyla, sanıklar ... ve ...'ın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ayrı ayrı mahkumiyetlerine karar verildiği,

Sanıklar müdafilerinin istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine dosyanın geldiği ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince. 27.12.2018 tarih ve 2018/3162 Esas 2018/2167 Karar sayılı kararla "Sanık ... hakkında Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/6042 numarasına kayıtlı Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma bulunduğu, sanık ... hakkında ise ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/247 Esas ve 2017/55 Esas (...2.

Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/99 Esas sayılı dosyası üzerinden verilen birleştirme kararı) sayılı dosyaları ile Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan davaların bulunduğu ve davaların halen derdest olduğu, yüklenen silahlı terör örgütüne üye olma suçunun temadi eden suçlardan olduğu gözetilip, olaylar arasında hukuki veya fiili kesinti bulunup bulunmadığı, aynı olayları da kapsayıp kapsamadığının tespiti bakımından anılan dosyanın celp edilerek öncelikle olaylar arasında hukuki veya fiili kesinti olup olmadığı tespit edildikten sonra mezkur dosya ile ilgili dava açılması halinde dosyaların birleştirilmesi,

kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda ise onaylı örneği dosya arasına alındıktan sonra bir bütün halinde değerlendirilip sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiğinin gözetilmemesi" gerekçesi ile CMK'nın 280/1-d ve 289. maddeleri uyarınca ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin sanıkların mahkumiyetine ilişkin hükmünün bozularak, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,

Hükmün bozulması ile ... 4. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilen dosyanın 2019/30 sayılı Esasına kaydedilerek yeni bir esas aldığı, bu esas üzerinden 24.01.2019 tarih ve 2019/30 Esas 2019/45 Karar sayılı kararı ile "Sanık ... hakkında Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/6042 soruşturma numaralı evrakının terör örgütü propagandası suçuna ilişkin olduğu ve yargılamaya konu eylem ile hukuki ve fiili bağlantısının bulunmadığı yine bozma ilamında bahsi geçen ...2.

Ağır Ceza Mahkemesinde sanık ... hakkındaki 2016/99 Esas sayılı dava dosyasıyla ilgili olarak ise mahkemece daha önce verilen birleştirme kararı sonrasında ...2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 21.02.2018 tarihli celsesinde, dosyalar arası hukuki ve fiili irtibat bulunmadığı gerekçesi ile olumsuz birleştirme uyuşmazlığı çıkartıldığı ve ...2.

Ağır Ceza Mahkemesinin suç tarihinin 11.10.2015, iddianame tanzim tarihinin 08.02.2016 olduğu, yargılamaya konu olayda ise suç tarihinin 12.08.2016 olduğu ve ...2.

Ağır Ceza Mahkemesindeki iddianame tanzim tarihi olan 08.02.2016 tarihinde hukuki kesintinin gerçekleştiği bu nedenle her iki dosyanın ayrı yürütülmesi gerektiği ve bu konuda ...Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 22.02.2018 tarih ve 2018/275 Karar numaralı ilamıyla davaların birleştirilmesine yer olmadığı kararı verildiğinin anlaşılması

karşısında, işin esasına girilmeksizin dosyanın esastan incelenmek üzere ...Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, tutuklu sanıklar ... ve ... hakkında Mahkememizin 2018/169 Esas ve 2018/592 Karar numaralı ilamının esastan incelenmek üzere ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına" karar verildiği,

Böylece dosyasın esastan incelenmek üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 05.04.2019 tarih ve 2019/674 Esas 2019/549 Karar sayılı ilamı ile sanıklar hakkında istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, nihayet sanıklar müdafilerinin temyiz başvuruları ile ilgili dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar ve yasal düzenlemeler ışığında;

Sanıkların Silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan mahkumiyetlerine dair verilen ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.09.2018 tarih 2018/169 Esas 2018/592 Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince hükmün bozulmasına dair 27.12.2018 tarih 2018/3162 Esas 2018/2167 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesinin kararının oradan kalkacağı, Bölge Adliye Mahkemesi kararının mahiyeti ve İlk Derece Mahkemesinin direnme hakkı bulunmadığı da dikkate alınarak;

... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/30 sayılı esasına kaydedilen ve bozmaya uyulan dosyada, sanıklar hakkında anılan suç ile ilgili 5271 sayılı CMK'nın 284. maddesi gereğince bir hüküm kurulması verilen kararın duruma göre istinaf edilmesi üzerine, istinaf mahkemesince verilecek kararın da temyiz edilmesi halinde Dairemizce temyizen inceleme yapılabileceği cihetle; bundan zuhul ile dosyada bir karar verilmeden yazılı olduğu biçimde dosyanın esastan incelenmek üzere ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince gönderilmesi,