Yargıtay 3. Ceza Dairesi E.2021/2081 K.2021/9990

ve 2017/13 - 2018/127 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütü kurma ve yönetme, Kamu kurum

ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık, Resmi

belgede sahtecilik (Sanık ... hakkında),

Silahlı terör örgütü kurma ve yönetme (Sanık ...

Tıbık hakkında),

Silahlı terör örgütüne üye olma (Sanıklar ...,

..., ..., ...,

..., ... ve ... hakkında)

28.09.2016 (..., ..., Yasin

Sönmez, ..., ..., ...)

Hüküm : 1-Sanık ... hakkında resmi belgede

sahtecilik ve kamu kurumu zararına dolandırıcılık

suçlarından ayrı ayrı beraatine ilişkin karara yönelik

istinaf başvurusunun esastan reddi,

2-Sanıklar ... ve ... hakkında

TCK'nın 314/1, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK'nın 62/1,

53, 58/9, 63 maddeleri uyarınca hükmedilen

mahkumiyet kararlarına ilişkin istinaf başvurularının

düzeltilerek esastan reddi,

3-Sanıklar ..., ..., ...,

..., ..., ..., .....,hakkında TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun

5, TCK'nın 62/1, 53, 58/9, 63 maddeleri uyarınca

hükmedilen mahkumiyet kararlarına ilişkin istinaf

başvurularının düzeltilerek esastan reddi

Temyiz edenler : Katılan ... Hazinesi vekili, sanıklar; Süleyman

Savat müdafii, ... ve müdafii, ...

müdafii, ... müdafii, ...

müdafii, ... müdafii, ... müdafii,

... müdafii, ... müdafii

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanıklar ... ve müdafiinin duruşmalı inceleme taleplerinin İlk Derece Mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, istinaf ve temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından takdiren; Sanık ... müdafiinin duruşma talebinin ise ceza süresi itibariyle yasal şartları oluşmadığından 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

1-Katılan ... Hazinesi vekilinin sanıklar ... ve ... hakkında silahlı terör örgütü kurma ve yönetme, diğer sanıklar hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçlarına yönelik temyiz taleplerinin incelemesinde;

Maliye Hazinesinin silahlı terör örgütü kurma ve yönetme suçu ile silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden, Bölge Adliye Mahkemesinin CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca verdiği istinaf başvurusunun reddine dair karar, anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün olmadığından temyiz incelemesine yer olmadığına, dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE,

2-Sanık ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan ... Hazinesi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanığa müsnet suçun niteliği itibarıyla suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmayan Maliye Hazinesinin davaya katılmasına ilişkin verilen karar hukuki değerden yoksun olup, hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden katılan vekilinin temyiz taleplerinin CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

3-Sanık ... hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık, silahlı terör örgütü kurma ve yönetme suçlarına yönelik katılan ... Hazinesi vekili ile sanık müdafiinin, sanık ... hakkında silahlı terör örgütü kurma ve yönetme suçuna yönelik sanık ve müdafiinin, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçuna yönelik sanıklar müdafilerinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

a)Sanık ... hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan kurulan beraat hükmü ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesine;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan hükümde eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı;

nitelikli dolandırıcılık bakımından atılı suçtan yasal unsurları itibariyle oluşmadığının hukuka uygun, yasal ve yeterli gerekçe gösterilerek Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosya kapsamına göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğu anlaşılmakla; sanıklar müdafileri ile katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının CMK’nın 302/1. maddesi gereğince reddiyle beraate ve mahkumiyete ilişkin hükümlerin ONANMASINA,

b)Sanık ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesine;

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.09.2017 tarih, 2017/16-956 Esas ve 2017/970 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen, Dairemizin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih,... sayılı kararında belirtildiği üzere; dosya kapsamındaki delillere ve yerel mahkemenin kabulüne göre örgüt içerisindeki konum ve faaliyetleri itibariyle örgüt içerisinde önce Kars il imamı sonrasında ...'da İç Anadolu bölgesi doktorlarından sorumlu kişi olduğu anlaşılan sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 314/1. maddesinde yazılı "Silahlı Terör Örgütünü Yönetme" suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

c)Sanıklar ... ve ... hakkında silahlı terör örgütü kurma ve yönetme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Örgütü yönetmekten bahsedebilmek için öncelikle TCK'nın 220. maddesinde öngörülen şartlarla birlikte, amaç-saik, yöntem ve elverişlilik kriterleri itibariyle de terör örgütü vasfını haiz bir örgütün bulunması gerekir.

Doktrin ve yerleşik uygulamalara göre;

Terör örgütünü yönetmek örgüt hiyerarşisinin çeşitli basamaklarında örgütün amaçlarına ve yöntemlerine uygun biçimde örgüt faaliyetlerini sevk ve idare etmek olarak tanımlanabilir. Yönetici suç ortaklığına komuta eden ve örgütün kurallarını gösteren kişidir (Simeone I Reati Associativi, op.cit.s 257 aktaran Turinay Faruk Terör Amaçlı Örgütlenme Suçu sh.269).

Suç veya terör örgütünü yönetmek; onu sevk ve idare etmek, kısmen veya tamamen, bölgesel, yerel veya genel olarak yönetip yönlendirmek, hiyerarşik yapıya ve varsa işbölümüne uygun olarak emir ve talimat vermek, bunların yerine getirilmesini bekleyip denetlemek, gerekli olduğunda da emrine veya örgütün talimatlarına riayet etmelerini cezalandırmaktadır. Kişinin somut olayda yönetme kudretine, sevk ve idare yeteneğine fiilen sahip olup olmadığına bakılmalıdır (Şen E.-Eryıldız S. Suç Örgütü sh.107).

Fail, hiyerarşik olarak örgüt üyeleri üzerinde bulunuyor, geniş bir alanda iş bölümü yapabiliyor, örgüt üyeleri üzerinde sevk ve idarede bulunabiliyor, örgütsel faaliyetlerin organizasyonunda, icrasında; harekete geçiren, engelleyen veya durduran olarak rol üstlenebiliyor, bu faaliyetleri denetleyebiliyor ise yönetici olarak kabul edilebilecektir.

Örgüt yönetmek; örgütün amaçları doğrultusunda örgütü idare etmeyi, emir ve direktif vermeyi, örgüt içinde inisiyatif ve karar verme gücüne sahip olmayı gerektirir. Örgütün varlığının, etkinliğinin ve gelişiminin sağlanması, hedeflerinin belirlenmesi, program ve stratejilerinin saptanmasını ifade eder. Ancak örgütün faaliyetleri çerçevesinde sadece belirli bir suçun işlenmesini organize edenler bu suçun işlenmesini planlayıp yönetenler örgüt yöneticisi olarak kabul edilemez.

Geniş bir alanda faaliyet yürüten örgütlerin yöneticileri, örgüt yapılanması da dikkate alınarak somut olayın özelliklerine, bu kişilerin örgütün hiyerarşik yapısı içerisindeki konum ve görevlerine göre belirlenmelidir. Bu tür örgütlenmelerde her yöneticinin örgütün tamamını yönetmesi mümkün olmadığından, örgütün bölge, il, ilçe sorumlularının yönetici olup olmadıklarının sorumluluk sahalarındaki örgütsel faaliyetlerin yoğunluğu da gözetilerek belirlenmesi gerekir.

Örgüt yöneticileri, hiyerarşik açıdan emir ve talimat vermeye yetkili olduğu mensupların, örgütün amaçları doğrultusunda işledikleri suçlardan dolaylı fail olarak sorumludurlar (TCK 220/5m.) (Dairenin 18.07.2017 tarih, 2016/7162 - 2017/4786 sayılı kararından).

Failin örgüt yöneticisi olup olmadığı, örgütün organizasyon yapısı, hiyerarşisi ve kişilere verilen görevlerin önemi esas alınmak suretiyle belirlenecektir (Baltacı Vahit Terör Suçları ve Yargılaması sh.183). Bu tespitte belirleyici olan, failin örgüt hiyerarşisi içindeki sıfatı değil ve fakat yönetip yönlendirdiği faaliyetlerin, örgütün amaç ve etkinliği bakımından önemidir. Bu nedenle failin hiyerarşik konumu, üstlendiği görevler esas alındığında dahi belli bir hiyerarşik seviyenin üstünde bulunan kişilerin yönetici olarak kabulünde zaruret vardır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Oluş ve kabule göre muhasebecilik ve mali müşavirlik yapan sanıkların hiyerarşik olarak kendilerinin üzerinde İsmet Aksoy'un yer alması ve sanıkların dosya kapsamı itibariyle örgüt mensupları üzerinde de hakimiyetlerinin bulunmaması karşısında örgüt yöneticisi olarak kabul edilmelerinin mümkün olmadığı, ancak sübuta eren eylemlerinin silahlı terör örgütüne üye olma suçunu oluşturduğu nazara alınarak örgüt içerisindeki konumları ve faaliyetleri dikkate alınmak suretiyle alt sınırdan uzaklaşılarak cezalandırılmalarına karar verilmesi gerekirken suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kanuna aykırı, sanıklar ... müdafii, ... müdafii ile ... ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5271 sayılı CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ceza miktarı yönünden sanık ...'un kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, verilen ceza miktarı ile tutuklulukta geçirilen süre ve mevcut delil durumu dikkate alınarak sanık ... ve müdafii, sanıklar ... müdafii ve ... müdafiinin tahliye taleplerinin reddine, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın ...