Yargıtay 3. Ceza Dairesi E.2022/4370 K.2022/3775

Yargılamanın yenilenmesi sonunda ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet hükmü süresinde sanık müdafiince temyiz edilmiş olmakla, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Maddi hataların düzeltilmesi amacıyla olağanüstü bir kanun yolu olarak kabul edilen yargılamanın yenilenmesi ile, kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir davanın CMK'nın 311 ve 314. maddelerinde öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde tekrar görülmesi sağlanmaktadır. Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya ceza hükmü aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi (CMK madde 311/1-f) de hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi nedenleri arasında yer almaktadır.

Yenileme istemi hakkında uygulanacak hükümler ise, usulün 317 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Yasal nedenleri ile dayandığı delilleri içeren yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir (Madde 318/1). Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına dair olan karar, duruşma yapılmaksızın verilir (Madde 318/3).

Yargılamanın yenilenmesi istemi, kanunda belirlenen şekilde yapılmamış veya yargılamanın yenilenmesini gerektirecek yasal hiçbir neden gösterilmemiş veya bunu doğrulayacak deliller açıklanmamış ise, bu istem kabule değer görülmeyerek reddedilir (Madde 319/1). Aksi hâlde yargılamanın yenilenmesi istemi, bir diyeceği varsa yedi gün içinde bildirmek üzere Cumhuriyet savcısı ve ilgili tarafa tebliğ olunur (Madde 319/2).

Mahkeme, yargılamanın yenilenmesi istemini yerinde bulursa delillerin toplanması için bir naip hâkimi veya istinabe olunan mahkemeyi görevlendirebileceği gibi; kendisi de bu hususları yerine getirebilir (Madde 320/1). Delillerin toplanması bittikten sonra Cumhuriyet savcısı ve hakkında hüküm kurulmuş olan kişiden yedi günlük süre içinde görüş ve düşüncelerini bildirmeleri istenir (Madde 320/3).

Yargılamanın yenilenmesi isteminde ileri sürülen iddialar, yeterli derecede doğrulanmaz veya 311 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 314 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yazılı hâllerde işin durumuna göre bunların önce verilmiş olan hükme hiçbir etkisi olmadığı anlaşılırsa, yargılamanın yenilenmesi istemi esassız olması nedeniyle duruşma yapılmaksızın reddedilir (Madde 321/1).

Aksi hâlde mahkeme, yargılamanın yenilenmesine ve duruşmanın açılmasına karar verir (Madde 321/2).

Somut olayda, silahlı terör örgütüne yardım etmek suçundan Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/142 esas- 2014/37 karar sayılı hükmü ile neticeten 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası alan ve bu cezası Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 08.11.2016 tarihli ilamı ile onanarak kesinleşen hükümlü ...'ın, infaz aşamasında 29.03.2019 tarihinde bulunduğu cezaevi aracılığı ile yerel mahkemeye gönderdiği dilekçesinde özetle "Olay tarihinde kendisinde ele geçen malzemeleri satmak amacıyla elinde bulundurduğunu bu yönde tanık olarak ...'i dinletmek istediğini" söylediği ve yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu,

hükümlünün talebini alan yerel mahkemenin ise özetle "Hükümlünün dilekçesinde belirtmiş olduğu tanık ...'in beyanlarının yeni delil niteliğinde değerlendirilebileceği anlaşılmakla hükümlünün yeniden yargılanma talebinin CMK 311/1-e maddesi uyarınca kabulüne karar verdiği ve hükmün infazını durdurarak dosyayı yeni bir esasa kaydetmek suretiyle duruşma açıp yeniden yargılamaya başladığı,

Yargılamanın yenilenmesi talebinin kabule şayan görülmesinin nedeni, tanık ...'in beyanlarına başvurulmasında gereklilik görülmesi olmasına karşın, adı geçen tanığın SEGBİS marifetiyle beyanı alınmak üzere yargılamanın 8. celsesinde 09.03.2021 tarihinde talimat mahkemesinde hazır edilmesine rağmen tanığın dinlenmediği ve talimatın iadesinin istendiği, buna karşın daha önce yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülmeyen ve yerel mahkemece bu yönde bir karar verilmeyen "sanığın cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı" hususunun yerel mahkemece araştırılmaya başlandığı ve ... ...

Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 10.07.2019 ve 10.06.2020 tarihli sağlık kurulu raporlarında "sanığın cezai ehliyetinin kısmen bozulduğu, TCK'nın 32/2 maddesinden yararlanacağının" belirtildiği, buna göre de yerel mahkemece önceki hükmün iptal edilerek yeniden hüküm kurulduğu anlaşılmakla;

1-Yargılamanın yenilenmesi talebinin kabule şayan görülmesine neden olarak belirtilen tanık ...'in dinlenilmek üzere talimat mahkemesince hazır edilmesine karşın dinlenilmemesi, neden dinlenilmediği ve bu delilin neden tartışılıp, değerlendirilmediği hususuna gerekçeli kararda hiç yer verilmemesi,

2- Yargılamanın yenilenmesi yoluna sanık lehine gidilmiş olmasına, yeniden yargılama neticesinde sanık aleyhine yeni bir delil elde edilmemiş bilakis TCK'nın 32/2. maddesinden yararlanacağı yönünde lehine bir delil elde edilmiş olmasına karşın, sanığa verilen temel cezadan TCK'nın 220/7. maddesi uyarınca indirim yapılırken daha önceki yargılamada 1/2 oranında indirim yapılmış olmasına rağmen yeniden yapılan yargılamada 1/3 oranında yani daha az indirim yapılması,

3- TCK'nın 32/2. maddesinin son cümlesinde "Mahkum olunan ceza, süresi aynı olmak koşuluyla, kısmen veya tamamen, akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak da uygulanabilir." denilmesi karşısında, her ne kadar mahkemenin takdirinde bir husus olsa da maddede belirtilen akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirinin neden uygulanmadığı hususunun gerekçeli kararda değerlendirilmemesi,

4- Silahlı terör örgütüne yardım etmek suçundan hüküm kurulmasına karşın gerekçeli karar başlığında suç adının silahlı terör örgütüne üye olma olarak yazılması,

5- Sanık hakkında belirlenen temel cezanın, suçun niteliği gereği artırılırken artırım oranı doğru yapıldığı halde uygulama maddesinin 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddesi yerine 3713 sayılı Kanunun 5. maddesi olarak gösterilmesi,

6- Örgüt mensubu olmayan sanıklar hakkında TCK'nın 58/9. maddesinin uygulanamayacağının gözetilmemesi,

7-2020 yılında akıl hastası olduğuna dair ... ... Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinden sağlık kurulu olan sanığın suç tarihi olan 26.09.2013 tarihinde akıl hastası olup olmadığına dair Adli Tıp Kurumunundan rapor aldırıldıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırmayla karar verilmesi,