Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2009/20429 K.2010/1426

Dava dilekçesinde kira sözleşmesindeki artış şartının geçersiz olduğunun tespiti ile 1827 Tl ödemenin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan geri tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, taraflar arasında aktedilen kira sözleşmesindeki kira parasının %30 artırılacağına dair artış şartının günün koşullarında fahiş olduğu, takip eden dönemler itibariyle kiracıyı bağlayıcı olmayayacağı bu nedenle geçersiz olduğununu tespiti ile bu doğrultuda fazla tahsil edilen 1827 TL'nin geri tahsili istenilmiş; mahkemece kira sözleşmesine dayalı olarak yapılan tahsilatın sebepsiz zenginleşme oluşturmayacağı bu nedenle dönem bittikten sonra önceki dönemde yapılan ödemenin geri istenemeyeceği, gerekirse kira tespiti ya da uyarlama istenebileceği gerekçeleriyle istemin reddine karar verilmiştir.

HUMK'md.8/1'e göre mamelek hukukundan doğan dava tarihindeki (2007) değer ve miktarı 5910 YTL'yi geçmeyen davalar Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülür. Aynı maddenin II-1'e fıkrasına göre ise "kira sözleşmesine dayanan her türlü tahliye, aktin feshi yahut tesbit davaları, bu davalarla birlikte açılmış kira alacağı ve tazminat davaları ve bunlara karşılık olarak açılan davaları" Sulh Hukuk Mahkemeleri sonuçlandırmakla görevlidir.

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese bile mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir (HUMK'md.7).

Somut olayda uyuşmazlık, kira sözleşmesindeki artış şartının geçersizliğinin tespiti ve buna göre fazladan ödenen bedelin geri tahsili istemine ilişkin olup; davacı, tahliye, kira sözleşmesinin feshi veya kira parasının tesbiti yönünde bir talepte bulunmadığına göre, görevli mahkemenin; uyuşmazlığın dayanağını oluşturan kira sözleşmesine göre halen ödenen bir yıllık kira miktarının değeri esas alınarak belirlenmesi gerekir. Yıllık kira tutarı 5910 TL'nin çok üzerinde ödenmektedir. Bu durumda uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu halde mahkemece davaya bakılarak davanın esası hakkında hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.