Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2009/21592 K.2010/4656

Dava dilekçesinde 9000 lira alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, davalılara ait ... İlçesi ... Köyü 262 parsel üzerinde bulunan evlerin kendisine ait olduğunun mahkeme kararı ile ... olduğu halde davalılarca kamulaştırma bedeli olarak 9000,00 TL’nin tahsil edildiği ... sürülerek evlere ilişkin olarak tahsil edilen bu miktarın sebepsiz zenginleşen davalılardan tahsili istenilmiştir.

Mahkemece, davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının dava dilekçesinde bildirdiği olaylara uygulanacak hukuk kuralını (veya yasa hükmünü) bulmak ve uygulamak Hakime ait bulunmaktadır. Zira, Hakim ... Kanunlarını re'sen (kendiliğinden) uygulamakla yükümlüdür (HUMK. mad. 76). İşte bu nedenle, Hakim tarafların (ve özellikle davacının) kendisine bildirdiği hukuki sebeple bağlı olmayıp, tarafların dilekçe ve layihalarında bildirdikleri olayların hukuksal nedenini, kendisi re'sen doğru olarak tayin ve tesbit eder.

Somut olayda, davacılar tarafından davalılar dışındaki diğer kayıt malikleri aleyhine zilyetliğin tespiti davası açılmış olup, bu davada mahkemece, taşınmaz üzerindeki yapıların davacılara ait olduğu saptanmıştır. Her ne kadar, açılan tespit davasında davalılar taraf olmadığından onlar açısından kesin hüküm niteliğinde kabulüne olanak bulunmamakta ise de mahkemece dava dilekçesinde açıklanan olaylara ve dava sebebine göre taraflar arasındaki hukuksal ilişki saptanarak sorunun çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

O halde, taraf delilleri toplanarak araştırma yapılmalı ve öncelikle taşınmazın aidiyet durumu saptanarak sonucuna göre davacılara ait olduğunun anlaşılması halinde dava konusu edilen yerler için davalılara ödenen kamulaştırma bedelinin BK 61 ve devamı madde hükümleri gereğince davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.