Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2010/4410 K.2010/9793

Dava dilekçesinde kira parasının 28.02.2009 gününden başlayarak aylık, 4.500 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının net: 2.464 TL tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, 28.02.2009 tarihinde başlayan döneme ilişkin aylık kira parasının tespiti istenilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, bir önceki dönemde ödenen kira parasında artışa gidilmeden aylık "net 2.464 TL"ya hükmedilmiştir.

Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda, çevrede yapılan sözlü görüşmeler sonucu ekonomik kriz nedeniyle kiralananın bulunduğu yörede kira paralarının genel fiyat artışlarının altında seyrettiği, bu nedenle mecurun boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde yeni dönemde getirebileceği kira parasının, bir önceki dönemde ödenen kira bedelinin değiştirilmeden net 2.464 TL olacağı açıklanmıştır.

18.11.1964 tarih ve 2/4 ... YİBK uyarınca yeni dönem kira parası, bilirkişi raporundaki verilere dayanarak hak ve nesafet kurallarına göre hakimce takdir edilmelidir.

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, Üretici Fiyat Endeksinin sınırlı yansıtılmasıyla bulunacak kira parasının kural olarak 18.11.1964 gün ve 2/4 ... YİBK'da öngörülen hak ve nesafet kurallarına da uygun olduğu kabul edilmektedir.

Ancak, somut olayda olduğu gibi davalı tarafça, yeni dönem kira parasının ekonomik nedenlerle genel fiyat artışlarının altında gerçekleştiğinin ileri sürülmesi halinde, bunun somut dayanakları ile kanıtlanması, hakimde bu yönde bir kanaat oluşturulması gerekir.

Kira parasının tespitinde esas alınan bilirkişi raporu hükme yeterli somut araştırmayı içermemektedir. Ekonomik olumsuzlukların yörede oluşan kira paraları üzerindeki etkileri, benzer yerlerin kira paraları üzerinde somut ve karşılaştırmalı incelemeler yapılmak suretiyle ortaya konulmalıdır. Bilirkişilerin, ekonomik krizin varlığından sözederek kira paralarının artmadığı yönündeki kişisel bilgileri hüküm vermek için yeterli değildir.

Mahkemece, yeniden bilirkişi incelemesi yapılmalı benzer yerlere ait kira sözleşmeleri de getirtilerek, kira parasına etki eden tüm unsurları karşılaştırılmalı olarak incelenmeli, bu kira paraları dikkate alınarak kiralanan yerin getirebileceği kira parası belirlenmeli, hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.

Bundan ayrı olarak, Yerleşmiş Yargıtay Uygulamalarına göre stopaj ve fon giderleri hariç "net" kira parasına hükmedilemez. Mahkemece bu husus gözönünde bulundurulmaksızın net kira parasına hükmedilmesi de doğru değildir.