Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2011/12804 K.2011/14169

Dava dilekçesinde kira parasının dava tarihi itibariyle aylık 3500 TL olarak tesbiti ile 2008-2009 kirasının tahsili istenilmiştir. Mahkemece kira alacağı yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığı, kira tespit talebinin kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davada, kira parasının tespiti istenilmiş; mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre aylık 1273 TL kira parasına hükmedilmiştir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tesbite dayanak olarak emsal kira sözleşmeleri değerlendirilmediği, bu yönde re’sen emsal araştırması yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bilirkişi; mecurun 2009 dönem kirasına ard arda endeks uygulayarak belirlediği "1.200 TL nın" rayice, emsallerine ve hak ve nesafete uygun olduğunu açıklamış, mahkemece davalının yeni dönemde ödediği miktarın daha fazla olduğundan bahisle aylık 1273 TL'ye hükmedilmiştir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak,

dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.