Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2011/9664 K.2011/9478

Dava dilekçesinde kira parasının 01.01.2009 gününden başlayarak aylık, 15.072 olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, 01.01.2009 tarihinde başlayan dönem aylık kira parasının tespiti istenilmiştir.

Yapılan yargılama sonucu 15.072 TL kira parasına hükmedilmiştir. Hükmün davalı tarafından temyizi üzerine, gerekçe gösterilmeden (yalnızca dosya kapsamından bahsedilerek davanın kabulü nedeniyle) karar verilmiş olması nedeniyle dairemizin 2010/3986-9381 sayılı kararıyla bozulmuştur.

Mahkemece, dairemizin bozma kararına uyulmuş ise de, gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Mahkemece, sözleşme muhtevası, davalı şirkete önceki dönemde ödenmekte olan kira miktarı ile ilgili yazılan yazı ve kiranın davacı idareye ödenmiş olması ile dosya kapsamına göre aylık 15.072 TL kira parasına hükmedilmiştir.

Kural olarak, tarafların her türlü etken dışında ve serbest iradeleriyle yaptıkları kira sözleşmesinde belirledikleri kira parasının aksi iddia edilip kanıtlanmadıkça o dönemin olağan rayicine uygun olduğu kabul edilmelidir.

Şartlar değişmediği ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına Üretici Fiyat Endeksi artış oranının (ÜFE %65’i aştığı dönemlerde %65 ile sınırlı olarak) üç yıl için (ard arda üç defa) artırımı esas alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Bundan sonra ise hak ve nesafet ilkeleri uygulanarak kira parası tesbit edilmelidir.

Mecura ait kira sözleşmesi 25.07.2007 başlangıç 31.12.2007 bitim tarihlidir. Tesbiti istenen dönem sözleşmenin bitiminden sonraki 2.dönemdir.

Bu durumda mahkemece, kira sözleşmesinin 25.07.2007 tarihinden daha eskiye dayalı olup olmadığı yönünde araştırma yapılarak, davalının eski kiracılığı sözkonusu değilse, endeks uygulamasına göre, aksi halde (davalı eskiden beri mecurda kiracı ise) hak ve nesafet uygulanarak kira parasının tesbiti gerekir.