Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/1253 K.2012/6733

Dava dilekçesinde kira parasının 01/05/2008 gününden başlayarak aylık 30.000 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada, 1.5.2008 tarihinden itibaren aylık kiranın 30.000 TL. olarak tespitine karar verilmesi istenilmiştir.Mahkemece, dava dilekçesinin görevsizlik nedeni ile reddine karar verilmiş ise de Dairemizin 12.10.2010 tarih ve 12917 E. ve 16432 K. sayılı kararı ile “Davanın esası hakkında karar verilip, kira tespiti yapılması gerektiği" gerekçesi ile bozulmuş olup, Mahkemece bu bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucu 1.1.2009 tarihinden itibaren aylık kiranın 8000 TL. olarak tespitine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki kira sözleşmesinde artış şartı bulunmaktadır. Bu şart tarafların yenilenen dönemde de artış iradesini yansıtmaktadır.Böyle bir şart, 21.11.1966 gün ve 19/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında anılan ihtarın hukuksal önemini ortadan kaldırmaktadır. Başka bir ifade ile sözleşmede böyle bir şartın kabul edilmesi halinde, kiralayan ihtar çekmeye gerek kalmaksızın, o dönem içinde kira parasının tespiti için dava açabilecektir.

Bu itibarla, tespiti istenilen 2008 yılı için kira tespiti yapılabilecektir. Kaldı ki davacının da talebi bu yöndedir.

Mahkeme, şartlar oluştuğu halde 1.1.2008 tarihinden itibaren tespit yapmayarak talebi aşmıştır.Taraflar arasındaki ilk kira ilişkisi 1.5.2006 tarihli kira sözleşmesine dayanmakta olup, tespiti istenilen dönem, ilk kira ilişkisinden itibaren ki 2. dönemdir.Dosyada mevcut 1.1.2006 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin incelenmesinden, kira bedelinin aylık 800 TL. olarak kararlaştırıldığı görülmüştür.

Öyle ise mahkemece, 01.05.2006 tarihli kira sözleşmesinde kararlaştırılan aylık 800,00 TL kira bedelinin olağan rayice uygun olup olmadığının saptanmasından sonra, eğer olağan rayice uygun ise bu miktar esas alınarak, eğer olağan rayice uygun değil ise 01.05.2006 tarihinden itibaren başlayan dönem için olağan rayice uygun kiranın belirlenmesinden sonra bu tespit edilen kira bedeline 2007 ve 2008 yılları için endeks tatbik edilerek 1.1.2008 tarihinden itibaren başlayan dönemin kirasının tespit edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.