Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/14507 K.2012/20239

Dava dilekçesinde 11.138,12 TL'nin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili; davacı kurumun Vakıflar Yönetmeliği gereğince davalıya 01.04.2005 tarihinde muhtaç aylığı bağlandığını ancak davalının 1999 yılından itibaren 2022 yasa gereğince özürlü maaşı aldığı ödenen aylığının kesildiğini belirterek;

ödenen 11 138,12 TL ile 6921,29 TL yasal faizi olmak üzere 18.059,41 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalının eşi vasi olarak atanmış olup davalının %70 özürlü olduğu maddi durumlarının bulunmadığını ve dört çocukları olduğunu bildirmiştir.Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vasisi tarafından temyiz edilmiştir.Dava;

haksız alındığı iddia edilen muhtaç aylığının iadesi istemine ilişkindir.Başbakanlık ..., 27.09.2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Vakıflar Yönetmeliği hükümlerine göre sosyal güvenlik kapsamında olmayan, geçimini temin edecek menkul ve gayrimenkulü bulunmayan muhtaç durumdaki yetim veya engelli çocuklara muhtaç maaşı ödemektedir.Davalıya, yetim olan çocuğu nedeniyle muhtaç aylığı bağlanmasının dayanağı olan Yönetmeliğin 73. maddesine göre "Annesi ya da babası olmayan muhtaç çocuklar ile %40 ve üzeri engelli olan muhtaçlara; sosyal güvencesi olmaması,

herhangi bir gelir veya aylığı bulunmaması mahkeme kararı veya kanunla bakım altına alınmamış olması, gelir getireceği taşınır ve taşınmaz malı mevcut olmaması veya olup da bunlardan elde edeceği aylık ortalama gelirinin bu yönetmelikte belirlenen muhtaç aylığı miktarını geçmemesi halinde aylık bağlanabilir."

Somut olayda bu yönetmelik hükümleri gereğince davalı ...’un 25.08.2004 tarihinde bizzat yaptığı başvurusunda %70 özürlü olduğunu çalışma gücünü kaybettiğini belirterek muhtaç aylığı bağlanmasını talep ettiği ve davacı kurum tarafından 01.04.2005 tarihinden itibaren muhtaç yetim aylığı bağlandığı anlaşılmıştır. Yine, yargılama sırasında davalının “ağır düzeyde konuşma kooperasyon yok-organik demansiyel sendrom” bulunduğunun kurul raporu ile belirlenmesi üzerine eşi Zübeyde’nin vasi tayin edildiği anlaşılmaktadır.

Ancak, mahkemece, davalının kuruma müracaat tarihinde hukuki işlem ehliyetinin bulunup bulunmadığı yönünde bir işlem yapılmamıştır. Her ne kadar, davalıya 2022 sayılı yasa ile de muhtaç aylığı bağlanması nedeni ile iade talep edilmiş ise de tüm bu açıklamalar çerçevesinde, davalının iade yükümlülüğü sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabi olmakla birlikte, esas olarak iade sorumluluğunun kapsamı elinde kalan miktarla sınırlıdır.

Buna göre mahkemece, davalı kısıtlının muhtaç aylığından elinde kalan miktarın belirlenmesi (ödenen her iki sosyal yardım miktarı toplamının birlikte yaşayan ve bakmakla yükümlü olunan kişi sayısına bölümü sonucu bulunan miktarın kıyaslanması suretiyle Vakıflar Yönetmeliği 73.maddesi son cümlede belirtilen muhtaç aylığı miktarını geçip geçmediği) tarafların bu konudaki delilleri toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz,