Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/14757 K.2012/19948

Dava dilekçesinde 3750,00 USD (4.875,00 TL) alacağın ödeme tarihi olan 10.02.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm birleşen davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dilekçesinde müvekkili davacıdan davalıların murisi ...'in aldığı borç para karşılığı 10.02.2002 vade tarihli kambiyo senedi verdiğini, borcun ödenmediğini, borçlu ...'in vefatı ile borcun mirasçıları olan davalılara intikal ettiğini, mirasçı olan davalılar tarafından da borcun ödenmediğini belirterek, davaya konu 3.750,00 USD (4.785,00 TL) alacağın ödeme günü 10.02.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verlmesini talep etmiştir.... vd. vekili duruşmalardaki beyanlarında;

senet altındaki imzanın davalıların murisine ait olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece davanın kabulü ile 4.785,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş,hüküm ... vd. vekili tarafından temyiz edilmiştir.Mahkemece davalıların murisine ait imza örnekleri getirtilerek senet altındaki imzanın murise ait olup olmadığı hususunda 27.11.2007 tarihli Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda gerek inceleme konusu senetteki imzaların gerekse...'e ait mukayese belgelerdeki imzaların polimorf,

basit tersimli ve karalama tarzında imzalar olmaları, teşhise götürecek önemli materyal ve yazı unsuru içermemeleri nedeniyle aidiyetlerinin; bu meyanda...'in eli ürünü olup olmadıklarının tespit edilemediği' belirtilmiş,sonrasında yine Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden alınan 05.04.2010 tarihli raporda inceleme konusu senette istem doğrultusunda yeniden yapılan incelemede.

27.11.2007 tarihli 26.10.2007 - 59619/8873 sayılı raporumuza eklenecek yeni bir husus bulunmadığı sonucuna varıldığı belirtilmiştir.Emniyet Genel Müdürlüğü ... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünden Belge inceleme (Grafoloji ve Sahtecilik) Uzmanı ... 'dan alınan 12.05.2011 tarihli bilirkişi raporunda ise inceleme konusu senet te bulunan imzaların... elinden çıktığı yönünde kanaat hasıl olduğunu belirten inceleme yaptırılmıştır.

Yapılan incelemeler ile 27.11.2007 ve 05.04.2010 tarihli üç kişilik Adli Tıp Uzmanı tarafından verilen raporlar ile Emniyet Genel Müdürlüğü ... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünden aldırılan tek kişilik bilirkişi raporu arasında çelişki olup, bu çelişkinin giderilmesi sonucunda oluşacak nitelendirme ve değerlendirmeye göre karar ittihazı uygun olacaktır.Bu bağlamda.

“İmza tatbikinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun bilirkişiye ait hükümleri ile 309. maddesinin 2., 3. ve 4. fıkraları ve 310, 311 ve 312. maddeleri hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Anılan hükümde atıf yapılan HUMK. nun 308 ve devamı maddelerinde imza inkarı halinde mahkemece yapılacak usuli işlemler düzenlenmiş. 309. maddesinin 2., 3., 4. fıkralarında aynen.

“Ehlihibre vasıtasıyla tahkikata karar verildiği takdirde medarı tatbik olacak yazı ve ehlihibrenin tahkikatı icra edeceği gün hakim tarafından tayin olunur. Mahkeme bu bapta ancak iki tarafın ittifak ettikleri her nevi evrak ile senedatı resmiyeden olan ve bir kimse tarafından hasbelmemuriye veya mahkeme huzurunda tahrir veya imza edilen evrakı tatbika esas addedebilir.

Tatbika esas ittihaz olunabilecek evrak olmadığı veyahut olup da derecei kifayede bulunmadığı takdirde ehlihibre tarafından terkip olunacak ibarelerle münkir olan kimseye yazı yazdırılarak tatbikat icra olunur.” düzenlemesi yer almıştır.Görüldüğü üzere; atılış tarihi itibariyle inkar edilen imza ile yakın tarihte atılmış, uygulamaya elverişli imzaların temin edilmesi gerekir.

Uygulamaya elverişli (tatbike medar) belgeler, HUMK'nun 309/3. maddesinde “ancak iki tarafın ittifak ettikleri her nevi evrak ile senedatı resmiyeden olan ve bir kimse tarafından hasbelmemuriye veya mahkeme huzurunda tahrir veya imza edilen evrakı tatbika esas addedebilir.” şeklinde tahdidi olarak sayılmıştır.

Buna göre mahkemece tarafların bildirdiği yerlerden ve nüfus müdürlüğü, tapu sicil müdürlüğü, evlendirme memurluğu gibi resmi kurumlardan borçlunun mukayeseye esas olabilecek imza örnekleri getirtilmelidir.

Vurgulamakta yarar vardır ki, anılan belgelerin tamamlanması konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26.04.2006 gün ve 2006/12-259 E. 2006/231K. sayılı kararında da açıklandığı üzere, eldeki davanın niteliği itibariyle "imzanın borçluya ait olduğunu" kanıtlama külfetinin alacaklıya ait olduğu gözardı edilmemeli ve ispat yükünü ters çevirecek bir uygulamaya da gidilmemelidir. ( Hukuk Genel Kurulu'nun 06.02.2008 gün ve 2008/12-77 E. 2008/90 K.ve 23.11.2011 gün 740 E.- 685 K.) Özetlemek gerekir ise, imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler,

keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise, borçlunun duruşmada alınan medari tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır.

Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.Davalıların murisi ...'in tatbike medar olacak imza örnekleri gönderilerek Adli Tıp Kurumundan veya Güzel Sanatlar Akademisi öğretim üyelerinden oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınmak suretiyle senet altındaki imzanın davalıların murisine ait olup olmadığının belirlenmesi gerekirken alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden eksik inceleme sonucu