Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/16988 K.2012/19518

Dava dilekçesinde kira parasının aylık 1.215,00 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı belediyeye ait işyerini 01.08.2006 tarihinde üç yıllığına eczane olarak kiraladığını, süre bitiminde kira ilişkisinin sonlandırılmadığını, müvekkilinin aynı taşınmazda halen kiracı olduğunu, davalının yeni kira döneminde davacı kiracıdan 1.600,00 TL kira talep ettiğini belirterek; kira bedelinin 1.215,00 TL olarak tespitini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava konusu mecuru 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihaleden kiraladığını, 2006 tarihinde 1.203,00 TL olan kiranın ÜFE'ye göre en son 1.554,00 TL olarak uygulandığını, davalı belediyenin 5393 sayılı yasa kapsamında belli kural ve kaidelere bağlı olup, ihale kanunuyla kiraya verdiği mecurun kirasında herhangi bir indirim yapamayacağını belirterek, davanın reddi savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, kira bedelinin 01/08/2011 tarihinden itibaren aylık net 1.300,00 TL olarak tespitine karar verilmiş; hüküm süresi içinde davalı belediyenin başkanı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kiracı tarafından açılan kira tespit davasıdır.Kural olarak tüm kiracılar, tüm kiralayan gibi aylık kira parası tesbitini dava yoluyla talep edebilirler. Zira 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinin 3 numaralı bendinde kiracı tarafından da gelecek dönem için kira parasının tesbiti davasının açılabileceği, bu hakkın kiralayana ait olmadığı belirtilmiştir.

Kaldı ki karşılıklı borç doğuran bir sözleşme olarak kira sözleşmesinde de aylık kira parasının tespiti işleminde taraflar hakkında aynı hukuksal kuralların uygulanması bu sözleşmenin taşıdığı nitelik ve Anayasa'nın kabul ettiği eşitlik esaslarının da bir gereğidir.

Somut olayda dosyadaki bilgi ve belgelerden; davaya konu mecuru davacının davalı belediyeden 2886 sayılı devlet ihale kanunu hükümlerine göre 01.08.2006 tarihinde 1.203,00 TL karşılığı üç yıllığına kiraladığı, üç yılın sonunda sözleşmenin sona erdirilmeyerek uzatıldığı ve kira sözleşmesinde kiranın her yıl bu ÜFE oranında artırılacağının kararlaştırıldığı, davalı belediyenin yeni dönem için davacıdan 1.600,00 TL kira bedeli talep ettiği, davacının dava konusu mecur için 01.08.2009 tarihinde 1.554,00 TL kira ödediği,

davacının dava tarihi olan 25.05.2010 tarihinden itibaren kiranın 1.215,00 TL olarak tespitini talep ettiği mahkemenin de 1.300,00 TL olarak tespit yaptığı anlaşılmaktadır.

Davacı dava dilekçesinde, ilk kira dönemini gizleyen ve davaya konu yapılan dönemde kira parasının düşüş göstermesine olağan rayiç dışında neden olan faktörlerden, örneğin, kiralanananın yüzölçümünde veya diğer niteliklerindeki değişmelerden, kiralananın bulunduğu yerdeki ticari durum değişikliklerinden ve genellikle memleketteki ticari ve ekonomik dalgalanmaların, paranın satın alma gücündeki değişikliğin memur maaşlarındaki katsayı ve işçi ücretlerindeki asgari ücret değişikliklerinin kendi lehine olarak kira parasına etki yaptığından söz etmemiştir.

Memleketteki ticari ve ekonomik konjöktür ve paranın satın alma gücündeki düşme ise, önceki döneme nazaran yeni kira döneminde kira paralarının azalmayıp arttığı yönünde gelişme kaydettiği bilinen bir gerçektir.Tarafların kabulüne göre davacı kiracının davadan önce 1.554,00 TL kira ödediği anlaşılmış olup ödenenden aza hükmedilemeyeceği gözetilmeksizin aylık kira bedelinin 1.300,00 TL olarak tespiti bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz,