Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/17701 K.2013/1054

Dava dilekçesinde vasiyetnamenin açılması istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine dair verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davacı vek.Av. ... geldi. Aleyhine temyiz olunan davalı vek.Av. ...... geldi. Diğer davalı gelmedi. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için 24.01.2013 gününe bırakılması uygun görüldüğünden, belli günde dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde dava konusunu; “vasiyetnamenin açılarak murisin mirasçısı olarak davanın kabulüne karar verilmesi” talebi olarak açıkladıktan sonra 02.....2010 tarihinde ölen ... Tineli'nin tüm mal varlığını davacıya bıraktığını, davacının aynı zamanda kendisine vasi olarak atandığını, murisin el yazısı ile yazdığı karmaşık yazılardan sonra yeniden ve anlaşılır biçimde ... tanığın da imzası ile düzenlediği TMK.'nun 531, 538 ve 539. maddelerine göre geçerli vasiyetname ile murise ait taşınmazların davacıya bırakıldığını belirterek vasiyetnamenin tenfizini talep etmiştir.

Mahkemece; 05.01.2010 tarihli vasiyetname başlıklı belgenin, yasanın sözlü ve yazılı vasiyet için aradığı şartları taşımadığı ayrıca vasiyet edene vasi atanmasına ilişkin ....09.2010 tarihli kararın kesinleşmediği ve mahkemece ....06.2010 tarihinde yapılmış olan keşifle “kısıtlının yatağa bağımlı, konuşamaz, bitkin, serbest iradesini ifade edecek düzeyde bulunmadığının, vasiyet düzenleyecek sağlık durumunun olmadığının gözlemlenmesi karşısında, davacı tarafından açılan “vasiyetnamenin kabulüne” ilişkin davanın, davacı davasını ispat edemediğinden reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmektedir.

HUMK.'nun 75/..., 179/... ve 6100 sayılı Yasanın 31.maddeleri gereğince hakimin davayı aydınlatma görevi vardır. “Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasını zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorulabilir, delil gösterilmesini isteyebilir.”

./..

-...-

Somut olayda, mahkemece yukarıda belirtilen madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle, davacı vekiline talebinin ne olduğu HMUK 75/..., 179/..., 6100 sayılı HMK'nun 27, 31.maddeleri gereğince hakimin davayı aydınlatma görevinin bulunduğu gözönüne alınarak belirlenen hususların açıklattırılması suretiyle sonuçlandırılması gereklidir.

Davanın vasiyetnamenin tenfizi davası olması halinde ise aşağıdaki açıklamaların gerekli olduğu düşünülmelidir.

Bu aşamada önemle belirtelim ki; mahkemelerin görevi kanunla belirlenir (Anayasa 142.md.; HUMK.m..../...) HUMK.m..../...; “Görev dava olunan şeyin değerine göre belirtilmiş ise, görevli mahkemenin tespitinde, davanın açıldığı gündeki değer esas tutulmak üzere aşağıdaki maddeler hükümleri uygulanır. Faiz, icra tazminatı ve giderler görevin tespitinde hesaba katılmaz” hükmünü amirdir.

HUMK.na göre; müddeabihi paradan başka bir şey olan davalarda iki taraf müddeabihin değerinde uzlaşmazlarsa, müddeabihin davanın açıldığı gündeki değeri mahkemece tayin ve takdir olunur.(m..../...)

Görev kamu düzenine ilişkin bir konu olup davanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerektiğinden bu kararda nazara alındığında görevli mahkemenin müddeabihin değerine göre belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. ... ... Genel Kurulu’nun ....06.1994 gün 1994/...-301-422 sayılı ilamı da aynı yönde olup, ...'ın istikrar kazanmış uygulaması bu doğrultudadır.

Hal böyle olunca, somut olayda davaya konu olan vasiyetnamenin tenfizi isteminde dava konusunun değeri itibarıyla görevin belirlenmesi gerekmesine, müddeabihin belirlenen değerinin de açıkça sulh ... mahkemesinin görev sınırını aşmasına göre değerlendirme yapılmalıdır.

Davacının talebi vasiyetnamenin açılıp okunmasına ilişkin ise, veraset davasının sonucu beklenip, varsa başka mirasçılar da davaya dahil edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.