Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/20386 K.2013/3728

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davalı vek.Av.... geldi. Aleyhine temyiz olunan davacı vek.Av.... geldi. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için 06.03.2013 gününe bırakılması uygun görüldüğünden, belli günde dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde, müvekkili ile dava dışı kişiler (..., ...) ve davalı arasında ... ilçesi ... köyündeki ... isimli restorantın işletilmesi konusunda 16.02.2000 tarihli işletme sözleşmesi yapıldığını, sözleşmede işletme süresinin 01.01.2000-31.12.2003 arası 4 yıl süreli olarak düzenlendiğini, sözleşme sonucunda dava konusu restorantın davacıya devredildiğini ve davacı tarafından devir üzerine restoranta demirbaş eşyalar alındığını, resterasyon yapıldığını, bu şekilde işletilmeye başlatıldığını, diğer dava dışı kişilerin haklarını davacıya devrettiklerini,

davacının işletme faaliyetine devam ederken 2001 yılı sezon sonu olan Aralık ayında davalının talimatı sonucunda davalının elemanları tarafından restorantın içerisine girilerek, fiilen el konulup, kapı kilitlerinin de değiştirilmek suretiyle davacının işletme faaliyetlerine son verilerek, davalı tarafından tek taraflı olarak sözleşmenin haksız feshedildiğini, bundan dolayı davacı tarafın büyük maddi kayıplarının olduğunu bu kayıplarla ilgili mahkemece tespit yaptırıldığı ileri sürülerek,

davalınnın müdahalesinin önlenmesine ve işyerinin davacıya teslimine, bu olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakların saklı tutularak şimdilik demirbaş eşya bedeli olarak 5.000 TL, davacı tarafından işletmeye iyileştirme için yapılan imalat bedelleri olarak 10.000 TL, sözleşmenin feshedildiği tarih olan 03.11.2001 ile sözleşme sonu olan 31.12.2003 tarihleri arasındaki 2 yıl 28 günlük süredeki mahrum kalınan işletme bedeli 10.000 TL, ıslah dilekçesinde de demirbaş eşya bedelinin 11.000 TL ye, iyileştirme giderleri ile ilgili bedelin 52.000 TL'ye,

kazanç kaybı bedelinin 55.000 TL'ye arttırılması suretiyle ticari faizi ile birlikte tahsili talep ve dava edilmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; taraflar arasında 01.01.2000 başlangıç 31.12.2003 bitiş tarihli işletme devri sözleşmesi yapıldığını, dava dışı kişilerin işletme haklarını davacıya devrettiklerini, böylece dava konusu restorantın işletme hakkının davacıya geçtiğini, davacı tarafından restorantın işletilmesi için yeniden dekore edilerek iyileştirme yapıldığını, demirbaşların yenilendiğini böylece işletme faaliyetine devam ederken 03.12.2001 tarihinde fiili olarak davalı tarafından el konularak tek taraflı haksız olarak feshedildiğini, fiilen müdahale nedeniyle men'i müdahale talebinin yerinde olmadığını,

keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporlarına göre davacının iyileştirme için yaptığı masrafların 22.830 TL, davacı tarafından alınan demirbaş eşya bedellerinin 11.000 TL, işletme süresine ilişkin kazanç kaybının 55.000 TL olduğunun bildirildiğini, davalının bu zararları tazmin ile sorumlu olduğunu, dava konusu restorantın ticari şekilde işletilen bir yer olduğunu, ticari işletmeyi ilgilendiren faaliyetlerin ticari nitelikte olduğunun kabulünün gerektiğini, davalının işletme hakkını devrettiği de gözönüne alındığında ticari faiz talebinin de yerinde olduğu gerekçesiyle müdahalenin önlenmesi isteminin reddine,

demirbaş eşya bedeli olarak 11.000 TL nin, iyileştirme giderleri olarak 22.830 TL nin, kazanç kaybı bedeli olarak 55.000 TL'nin dava dilekçesindeki miktarların dava tarihinden, ıslah dilekçesindeki miktarların ıslah tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, talep edilen kazanç kaybı bedeli ile ilgili olarak dava konusu restorantın ticari defter, kayıt vs. belgeleri incelenerek gelir ve giderleri tam ve sağlıklı olarak tesbit edilip değerlendirilerek somut veriler toplanıp bu konuda ehil bilirkişiler vasıtasıyla rapor alınıp sonucu dairesinde hüküm kurulması gerekirken restorantçı bilirkişinin genel ve soyut olarak düzenlediği rapora dayanılarak eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Diger yandan taraflar tacir değildir. Dava, dava konusu restaurantın, dava dışı Belediyenin davalıya kiralaması sonucunda, belediyenin kiracısı davalının alt kira sözleşmesiyle davacı ile yapmış olduğu işletme devrinden kaynaklanmakta olup, ticari şirket ve işletmeden kaynaklanmamaktadır. Bu haliyle yasal faize hükmolunması gerekirken ticari faize hükmolunması doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı taraf için duruşma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 990 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine