Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/20926 K.2012/25425

Dava dilekçesinde 21.000 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 17.545 TL'nin tahsili cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ile davalıların murisi adına kayıtlı dava konusu evde tarafların iştirak halinde malik olduklarını, ortaklığın giderilmesi davası açıldığını, taşınmaza davacı tarafından yapılan tadilat ve imalat bedeli kadar davalıların sebepsiz zenginleştiğini belirterek,

21.000 TL masraf bedelinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.Davalılar cevap dilekçelerinde, dava konusu taşınmazda yıllardır davacının oturduğunu, kendisi için yaptığı tamir ve tadilat masraflarını isteyemeyeceğini beyan etmiştir.Mahkemece, bilirkişi raporuna göre davacının yaptığı imalat bedeli 17.545 TL’nin davalılardan miras hisselerine göre tahsiline karar verilmiş, hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.Dava konusu taşınmazın tapu kaydına göre davacı ve davalıların paydaş oldukları ve taşınmazın davacı tarafından kullanıldığı ve henüz satış dosyası ile satılmadığı anlaşılmaktadır.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda;

davacının yaptırdığı imalat bedelinin 17.545 TL olduğu açıklanmıştır.Davada, dava konusu taşınmaza davacı tarafından yapılan faydalı ve zorunlu masrafların tamamının sebepsiz zenginleşme kurallarına göre davalılardan tahsili talep edilmektedir.Uyuşmazlık, taşınmazın davacı tarafından dava tarihine kadar kullanılıp kullanılmadığı ve iade borcunun kapsamı noktasında toplanmaktadır.02.02.1991 gün, 1990/1 E-1991/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı gibi, iade borcunun kapsamını belirleme de öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir.

Uyuşmazlık konusu olayda olduğu gibi dava tarihinden çok önce yapılan ve davacı tarafından kullanılarak yararlanılan giderler nedeniyle,sebepsiz zenginleşme borçlusunun (davalıların) bu giderlerin yapıldığı tarihte ekonomik açıdan zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği kabul edilemez. Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için bir tarafın malvarlığının diğer tarafın mal varlığı aleyhine çoğalması gerekir.

Bu azalma ve çoğalmanın dava konusu taşınmazın davacı tarafından davalılara teslim edildiği tarihte gerçekleştiğinin kabulü zorunludur.Buna göre, giderlerin yapıldığı tarih itibariyle değil, taşınmazın fiilen davalılara teslim edildiği gün itibariyle sebepsiz zenginleşme miktarı iade anındaki değeri gözetilerek belirlenmelidir.

Dava konusu olayda, davacının taşınmazı halen kullanıp kullanmadığı tam olarak anlaşılamamaktadır. Davacı, taşınmazı iade etmeden yaptığı masrafları talep edemez.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar dikkate alınarak davacının dava tarihinde taşınmazı halen kullanıp kullanmadığı tam olarak tespit edildikten sonra oluşacak sonuca göre, eğer davacı taşınmazı kullanıyor ve teslim etmemiş ise davanın reddine, aksi halde yani taşınmazı kullanmadığının anlaşılması halinde ise, iade edildiği tarih itibariyle sebepsiz zenginleşme miktarı uzman bilirkişi vasıtasıyla hesaplattırılarak karar verilmelidir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan faydalı ve zorunlu imalat bedelinin iade anındaki mevcut durum itibariyle değerlendirilmeden, 17.545 TL olarak hesaplanması sonucu,

mahkemece; bu miktarın davalılardan tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.Diğer yandan sebepsiz zenginleşme miktarından davacının veraset ilamına göre payının indirilerek hüküm kurulması gerekirken tamamının davalılardan tahsiline karar verilmesi de doğru değildir.