Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/22668 K.2013/344

Dava dilekçesinde ....834.... TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; davalıya ....01.2009-....01.2011 tarihleri arasında özel hizmet tazminatının yanlış hesaplanarak ödendiğinin tespit edildiğini belirterek, borcun doğuş tarihinden itibaren ana para olarak ....660,44 TL ile 07.02.2011 tarihine kadar 173,66 TL faiz hesaplanarak yersiz ödeme nedeniyle toplam ....834,... TL'nin 07.02.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya konu borcun kaynağı olan idari işlemin iptali için ....... İdare Mahkemesine dava açtığını, davanın derdest olup 2011/229 numarası ile görüldüğünü, davacı idarenin bu davanın sonucunu beklemeden açtığı davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile ....660,44 TL'nin 07.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili cihetine gidilmiş,hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmü temyiz eden davalı, davaya konu borcun iptali için ....... İdare Mahkemesine başvurduğunu ve mahkemece ....02.2012 tarih ve 2011/229 Esas 2012/123 Karar sayılı karar ile idarenin geriye dönük tahsil işlemini iptal ettiğini, ayrıca ...... Müdürlüğü tarafından şahsına çıkarılan borcun ....03.2012 tarih ve 5810 sayılı onay ile iptal ettiğini bildirdiğini, ancak yerel mahkemece .......

İdare Mahkemesi kararı ile idarenin iptal işlemini dikkate almadan karar verildiğini belirtmiş ve ayrıca idare tarafından borç bildirim belgesinin düzenlendiği tarihten sonra kesilen tazminatı alabilmek içinde tekrar ....... İdare Mahkemesine başvurduğunu ve .......

İdare Mahkemesinin 05.....2012 tarih 2012/569 Esas 2012/770 Karar sayılı kararı ile tarafına düzenlenen borcun iptal edilmesinin yanı sıra bu tazminatı almaya devam etmesi gerektiğine karar verildiğini belirterek, sözkonusu idare mahkemesi kararları ile ...... Müdürlüğü'nün borcun iptal edildiğine dair yazısına dair belgelerini sunmuştur.

"Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 188. maddesinde (HMK.'nun 114, 115, 117, 131.md.), “Hâkimin re’sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar” deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir. Bu noktada, dava hakkının bir anlamda dava şartı olduğu da dikkate alınmalıdır. Dava hakkının varlığı ya da düşmüş bulunmasının incelenmesi, doğrudan hâkime verilmiş ödevlerdendir. Bu nedenle önceden ileri sürülmemiş olsa bile temyiz aşamasında dava şartının tamam olup olmadığını ... kendiliğinden gözetebilir.

Davanın hukuksal niteliği ve somut olayın özelliği gereği davalı, temyiz aşamasında dava konusu borcu sona erdiren nitelikte bir belge vermişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir. Diğer bir anlatımla yargılama aşaması henüz tamamlanmamış olduğundan borcu itfa eden belge değerlendirilmeye alınmalıdır. Gerçekten de, yargılamada cevap vermeyerek davayı inkâr eden davalının bu savunması, borcun bulunmadığı savunmasını da kapsar. O nedenle, davalının borcun ne sebeple bulunmadığını açıklama ve iddianın aksine, delillerini ikame etme hakkının ortadan kalktığından söz edilemez (HGK. 26.....2005 tarih 2005/...–546 E. 2005/611 K.)."

O halde, mahkemece; davalı tarafından temyiz dilekçesine eklenen belgelerin, davaya konu borcu sona erdiren belge niteliğinde olup olmadığı araştırılmalı ve yapılan değerlendirilme sonucuna göre karar verilmelidir.