Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/23288 K.2013/85

Dava dilekçesinde ....000,00 TL bedelli icra takibinin borçlusu olmadığının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkili aleyhine herhangi bir belgeye dayanmaksızın icra takibi başlattığını belirterek; müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini ve davalının %40'dan az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini vekaleten talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; kök murislerinin ....03.1990 tarihinde vefat ettiğini, muristen geriye kendisinin ve davacının da aralarında bulunduğu ... mirasçının kaldığını, muristen kalan traktör ile 335 ve 360 parsel numaralı taşınmazları davacının tek başına ... yıldır kullandığını,ortaklığın giderilmesi davası açacak mali gücünün bulunmaması nedeniyle dava açamadığını; davacıya 28.07.2008 tarihli iadeli taahhütlü mektup göndererek muristen kalan malların mirasçılar arasında paylaştırılması ve o ana kadar olan kullanımı için ecrimisil ödemesi gerektiğinin bildirdiğini, davacının malların paylaşımına ve ecrimisil ödemeye yanaşmaması üzerine davacı aleyhine icra takibi başlattığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, intifadan men şartının oluşmadığı, davalının duruşmaya katılmayarak yemin deliline başvurmadığı gerekçesi ile davanın kabulü cihetine gidilmiş;............ Müdürlüğünün 2009/3776 E.sayılı takip dosyasında davacının borçlu olmadığının tespitine, davacının %40 kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; ecrimisil alacağının tahsili için başlatılan icra takibine karşı; takip borçlusunun borçlu olmadığının tespiti talebiyle açtığı menfi tespit davasıdır.

Uyuşmazlık; intifadan men koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Murisin ölüm tarihinden sonra taraflar taşınmaza iştirak halinde malik olmuşlardır. İştirak halinde mülkiyette kural olarak intifadan men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi; ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazlardan ya da bu taşınmazların gelirinden yararlanma isteğini davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Bu koşul dava şartı niteliğinde olduğundan gerçekleşip gerçekleşmediğinin mahkemece re'sen araştırılarak saptanması gerekir.

Ancak, bu kuralın birtakım istisnaları vardır ki bunlar; ecrimisil istenen taşınmazın fındıklık gibi kendiliğinden doğal ürün veren ya da hukuksal semere getiren işletme, fabrika gibi yerlerden olması, ya da paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılmış bulunması halleridir.

Bu ayrık durumlarda intifadan men koşulu aranmaz. Sözü edilen davaların açılmış olması durumunda ise, o dava dilekçesinin davalı paydaşlara tebliğ edildiği tarihten sonrası için intifadan men koşulu gerçekleşmiş sayılır.

Somut olayda, davaya konu 335 nolu parselin toplam 27.000 m² olup; ....900 m² olan kısmının fındık bahçesi, kalan kısmının tarla vasfında olduğu, 360 nolu parselin toplam 24.000 m² olup; ....900 m²'lik kısmının fındık bahçesi; ....100 m²'lik kısmının tarla vasfında olduğu anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece; davaya konu taşınmazların fındık bahçesi niteliğindeki kısımları için yukarıda yazılı ilkeler uyarınca inceleme yapılmadan intifadan men şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Diğer taraftan taşınmazı kullanan hissedardan ecrimisil talep edilebilmesi için aranan intifadan men talebi (yararlanma isteminin iletilmesi) belli bir şekil şartına bağlı değildir.

Somut olayda davalı; davacıya 28.07.2008 tarihinde iadeli taahhütlü mektup göndererek; ecrimisil talebinde bulunmuş, tebligat 05.08.2008 tarihinde davacının kızına tebliğ edilmiştir. Davalının, davacıya gönderdiği ecrimisil istemli bu mektup ile intifadan men koşulu yerine gelmiştir.

O halde mahkemece, dava konusu taşınmazların fındık bahçesi olan kısımlarının haricinde kalan kısımları için de mektubun tebliğ tarihinden itibaren intifadan men koşulunun gerçekleştiğinin kabulü gerekirken, yazılı ve yanılgılı gerekçelerle intifadan men şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.