Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/23323 K.2013/84

Dava dilekçesinde ....422,57 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının ...... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görevli asistan doktor olduğunu, asistanların net performans puanının hesaplanmasında her asistanın kendi çalıştığı kiliniğe ait olan klinik hizmet puan ortalaması esas alınması gerekirken, net performans puanının hesaplanmasında hastane hizmet puan ortalaması dikkate alınarak 154 asistana toplam 490.269,98 TL tutarında fazla ödemede bulunulduğunun tespit edildiğini, bu asistanlar arasında yer alan davalıya toplam ....896,77 TL fazla ödeme yapıldığını, bu paranın bir kısmının davalıdan tahsil edildiğini, davalının bakiye borcunun ....422,57 TL olduğunu belirterek bu bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, fazla ödeme yapılmasında müvekkilin kusurunun olmadığını, davacının fazla ödenenin iadesi talebine karşı İdare Mahkemesinde iptal davası açtıklarını, Mahkemece idarenin işleminin iptaline karar verildiğini, iptal kararı ile birlikte davacı idarenin talep ettiği paranın talep gerekçesinin ortadan kalktığını ve davanın konusuz kaldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davalının kendisine fazla ödeme yapılmasında kusurunun bulunmadığı, yapılan fazla ödemenin davalının açık hata ve hilesinden kaynaklanmadığı, fazla ödemenin uzman muhasebe denetmenlerinin yaptığı inceleme sonucu ortaya çıktığı ve kolaylıkla anlaşılmasının mümkün olmadığı, idare mahkemesinin iptal kararı ile davalı hakkındaki idari işlemin iptaline karar verildiği gerekçeleri ile davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; fazla ödenenin iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.

Dosya içeriğinden, ... Deftardarlık Muhasebe Müdürlüğü'nün ....04.2010 tarihli inceleme raporu ile 01.01.2009-31.....2009 tarihleri arasında davalınında aralarında bulunduğu bir kısım hastane çalışanına ilgili mevzuata aykırı olarak hesap yapılmak suretiyle fazladan ödeme yapıldığının tespit edildiği, temyize konu davanın ise ....04.2011 tarihinde açıldığı sabittir.

Davalı tarafından davacı idare aleyhine ... .... İdare Mahkemesinde açılan iptal davasında; kişinin sebep olduğu bir hata, hile, gerçek dışı beyan sözkonusu olmadığından, fazla yapılmış olduğu iddia edilen ödemenin yapıldığı tarihten itibaren ancak dava açma süresi içinde idarece istenebileceği, 2577 Sayılı Kanunun .... maddesinde öngörülen idari dava açma süresi geçirildikten sonra geri istenilmesine yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesi ile ....08.2010 tarih ve 013856 sayılı fazla ödenenin iadesi istemine dair idare işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mülga 818 Sayılı Borçlar Kanununun 62. maddesi, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 78. maddesi gereğince, borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Bu maddelerde belirtilen yanlışlık eda ile ilgili olup, edada bulunanda bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır. Buradaki yanılma; davacı idarenin hataya düşmeseydi, davalıya edada bulunmayacağı anlamına gelmektedir.

HGK'nun 1982/...-387 E.-1984/997 K. sayılı kararında; hatalı intibak ve hatalı terfi gibi şart tasarrufun yanlış yapılması veya sonradan geri alınması halinde, daha önce bu şart tasarrufa dayanılarak memura yapılan fazla ödemenin idare hukuku ilkelerine göre geri istenebileceği ve geri isteme süresinin 60 gün olduğu, ancak şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemenin ise Borçlar Kanununun haksız iktisap kuralları çerçevesinde geri istenebileceği açıklanmıştır.

Mahkemece; herhangi bir şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemenin, Borçlar hukukunun haksız iktisap kuralları çerçevesinde istenip istenemeyeceği tartışılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de; Harçlar Kanununun .... maddesine göre Genel Bütçeye dahil olan davacı kurum harçtan muaf olmasına rağmen ...,... TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus da bozmayı gerektirmiştir.