Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/23599 K.2013/1601

Dava dilekçesinde 38.500 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmiş ise de, HUMK'nun 438.maddedeki koşullar oluşmadığından ve dosyada pul bulunmadığından duruşma talebinin reddine karar verildi.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının harici sözleşme ile davalılara ait 476 parseldeki 15.000 m2 taşınmazı 1992 tarihinde 5.000.000 TL ye satın almasına rağmen tapuyu alamadığını belirterek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, tescil olmadığı takdirde taşınmazın dava tarihindeki rayici değeri 10.000 TL (ıslah ile 38.500 TL nin ) davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar cevabında, satış sözleşmesini kabul etmediklerini beyan etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 38.500 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmiş, hükmü davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dosya kapsamından ve dinlenen tanık ifadelerinden davalılar adına tapuda kayıtlı taşınmazın davacıya harici sözleşme ile satıldığı, taşınmazın devrinin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporunda dava konusu 476 parseldeki taşınmazın dava tarihindeki değerinin 38.500 TL olduğu açılanmıştır.

Davada, geçersiz sözleşme gereğince sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak talep edilmektedir.

818 sayılı BK'nun 61-66 maddeleri (6098 sayılı TBK'nun 77-82 maddeleri) gereğince, geçerli bir sebebe dayanmaksızın bir kişinin malvarlığından, diğerinin mal varlığına kayan değerlerin iadesi "Denkleştirici adalet" düşüncesine dayanır. Denkleştirici adalet ilkesi ise, haklı bir sebebe dayanmadan başkasının mal varlığından istifade ederek, kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği kazanımı geri verme zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğü bulunduğunu ifade eder. Bu şekilde haksız değer kaymalarının önlenmesi sağlanmış olur.

Bu bakımdan sebepsiz zenginleşmeye konu geçersiz sözleşme gereğince alacağın iadesine karar verilirken, taşınmazın satış bedelinin alım gücünün ilk ödeme günündeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde iadeye karar verilmesi gerekir.

Bunun için uzman bilirkişiden rapor alınarak, çeşitli ekonomik etkenlerin, altın ve döviz kurlarındaki artış, maaş artış oranları, ÜFE artış oranları vs. dikkate alınarak bu değerlerin ortalamasının alınması sonucu ulaşacak bedele hükmedilmesi gerekirken, mahkemece; taşınmazın dava tarihindeki değerine karar verilmesi doğru görülmemiştir