Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/7707 K.2012/12748

Dava dilekçesinde taraflar arasında imzalanan 11.08.2000 tarihli kira sözleşmesinin ve bu sözleşmede yer alan % 40 artış oranının geçerli olmadığının tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada; taraflar arasında akdedilen 11.08.2000 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin ve bu sözleşmede bulunan % 40 artış oranının geçerli olmadığının tespiti ile artış oranının yasal artış oranı olması gerektiğinin tesbiti talep edilmiştir. Mahkemece; davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek.

11.08.2000 tarihli sözleşmenin geçerli olmadığının tesbitine yönelik talebin reddine, 11.08.2000 tarihli sözleşmede yeralan % 40 artış oranının geçerli olmadığının tesbitine, taraflar arasında kira artış oranının 01.08.2010 tarihinden sonra tarafların anlaşmaları ya da yasal artırım oranının geçerli olduğunun tesbitine, karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; kira sözleşmesinin 01.08.2000 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli olarak yapıldığı, sözleşmenin özel şartlar kısmının 5. maddesinde, kira artış oranının %40 olarak belirlendiği, davalı tarafından 09.11.2008 tarihinde kira tespit davası açıldığı. Mahkemece 01.08.2009 tarihinden başlayan dönem kirasının aylık 400,00 TL olarak tespitine karar verildiği, huzurdaki davanın 18.04.2011 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Dava; tespit davasıdır.

Tespit davasının dinlenebilmesi için davacının, tespit davasına konu hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde hukuki yararının bulunması gerekir.

Eda davasında, davacı dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu bildirmek ve ispat etmekle yükümlü olmadığı halde, tespit davası açılmasında hukuki yarar olduğu, özellikle bildirilmeli ve ispat edilmelidir.Davacı tespit davası açmakta hukuki yararı olduğunu ispat edemezse, tesbit davası dava şartı (hukuki yarar) yokluğundan usulden reddedilir. Mahkemenin her tespit davasında hukuki yarar bulunup bulunmadığını kendiliğinden incelemesi gerekir.