Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/8437 K.2012/12739

Dava dilekçesinde 15.000,00 TL için itirazın iptali ile inkar tazminatının faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü (14.100,00 TL) ile inkar tazminatının reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davada; aylık 500,00 TL'den 30 aylık ecrimisil bedeli olan 15.000,00 TL'nin tahsili için davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali talep edilmiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek; icra takibinin 14.100,00 TL'lik bölümüne vaki itirazın iptaline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava; ölünceye kadar bakma sözleşmesinin bakım yükümlüsünün, bakım alacaklısı ile aralarındaki ilişkinin mahkeme kararı ile irada dönüştürülmesinin ardından, sözleşmeye konu taşınmazda oturan bakım alacaklısından ecrimisil tahsili için başlattığı takibe vaki itirazın iptali istemidir.Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, iki yana borç yükleyen karşılıklı edimleri havi, talih ve tesadüfe bağlı bağımsız bir sözleşmedir.

Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme karşılığında, bakım borçlusu da bakım alacaklısına bakıp gözetmek yükümlülüğü altına girer. Sözleşmedeki edimlerin ifasından sonra taraflardan birinin tek taraflı iradesi ile sözleşmenin bozulması mümkün değildir. Edimini sözleşmeye uygun yerine getiren tarafın karşı taraftan edimini ifa etmesini istemesi sözleşmeden kaynaklanan bir hakkın kullanılması anlamındadır.

Borçlar Kanunu'nun 517. maddesinde bu sözleşmeden doğan ödevlere aykırılık yüzünden ilişkinin çekilmez olması halinde ya da başka önemli nedenlerle ilişkinin sürdürülebilmesinin aşırı ölçüde güçleşmesi veya olanaksız hale gelmesi halinde, taraflardan her birinin tek yanlı olarak sözleşmeyi feshetme, verdiği şeyi geri alma ve karşı tarafın kusurlu olması halinde tazminat isteme hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

Buna göre yükümlülüklerini yerine getirmeyen bakım borçlusuna karşı bakım alacaklısı her zaman fesih hakkını kullanabilmektedir.Borçlar Kanunu'nun 517. maddesinin son fıkrasına göre de hakim sözleşmeyi feshedeceği yerde iki taraftan birinin talebiyle yahut res'en artık birlikte yaşamalarına son verip buna karşılık alacaklıya terki hayat ile bir irat tahsis edebilir.

Bu hükme göre, uyuşmazlığın çözüme bağlanması bakım yükümlülüğünün bir arada yaşamak suretiyle yerine getirilmesi imkanlarının ortadan kalktığı ya da büyük ölçüde sınırlandığı haller içindir.Somut olayda dosya içeriğinden; davalının kayden maliki bulunduğu taşınmazı ölünceye kadar bakma kaydıyla 20.02.2002 tarihli sözleşme ile davacıya temlik ettiği, bakım alacaklısı davalının, bakım yükümlüsünün (davacı) sözleşme ile üstlendiği bakım borcunu yerine getirmediği iddiasıyla 28.03.2002 tarihinde sözleşmenin feshi ile tapu iptal ve tescil davası açtığı, davanın reddine ilişkin kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği,

bakım alacaklısının (davalı) 10.02.2004 tarihinde tekrar sözleşmenin feshi ile tapu iptal ve tescil isteminde bulunduğu, Mahkemenin redde ilişkin kararının.

Borçlar Kanunu'nun 517/son maddesi yönünden gerekli araştırmanın yapılması ve sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulduğu, bozma ilamına uyan mahkemenin; tarafların birlikte yaşamalarına son verilmesine; aylık 500,00 TL iradın bakım yükümlüsünden (davacı) alınarak bakım alacaklısına (davalı) verilmesine karar verildiği, hükmün Yargıtay denetiminden geçerek onandığı, karar düzeltme talebinin 02.06.2010 tarihinde reddedildiği;

bakım yükümlüsünün sözleşmeye konu taşınmazda oturan bakım alacaklısından ecrimisil talep ettiği, ecrimisilin tahsili için icra takibi başlattığı, bakım alacaklısının takibe itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

Mahkemece; bakım yükümlüsünün ecrimisil talebinin ancak taraflar arasındaki ilişkinin BK'nın 517/son maddesi gereğince irat ilişkisine dönüştürüldüğü ...

8. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının kesinleştiği tarihten itibaren kabul edilebileceği hususu gözardı edilerek; kararın verildiği 18.07.2009 tarihinden itibaren ecrimisile hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.Diğer taraftan; mahkemece talep aşılarak icra takibinden sonraki 7,5 aylık dönem için de ecrimisile hükmedilmiş olması doğru görülmemiş, bu husus da bozmayı gerektirmiştir. O halde mahkemece yapılacak iş; ...