Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/9743 K.2012/13449

Dava dilekçesinde kira parasının 01/07/2011 gününden başlayarak aylık 2.500,00 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 2.000,00 TL olarak tesbiti cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dilekçesinde; kira bedelinin 01/07/2011 tarihinden başlayarak aylık 2.500 TL olarak tespitini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne; aylık kira bedelinin 2.000 TL olarak tespitine karar verilmiş, mahkeme kararı davalı tarafından temyiz edilmiştir.Dava konusu taşınmaz dükkan ve depo olarak kullanılmaktadır.Somut olayda taraflar arasındaki kira ilişkisi 01/07/2006 tarihli kira sözleşmesine dayanmakta olup, tespiti istenilen dönem 01/07/2011 tarihinden itibaren başlayan dönemdir.

Kira sözleşmesi süresi 5 yıl olduğundan; kira bedeli hak ve nesafet esaslarına göre tespit edilecektir.Kira bedelinin tesbiti yöntemini belirleyen 18/11/1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira bedelinin "Hak ve nesafete uygun" seviyede takdiri ile "sınırlı artışı" öngörülmektedir. Bu nedenle kira bedelinin tesbiti bir sınırlamadır ve hakim bedelini takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir.

Hakim bu sınırlamayı yaparken öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmesinin aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifeti ile kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak,

dava konusu yer ile ayrı ayrı konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri gibi kira bedeline etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira bedeli belirlenmeli, hakim tarafından bu kira bedeli dikkate alınarak hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira bedeline karar verilmelidir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının gösterdiği tek emsalin incelendiği,

re'sen emsal araştırması yapılmadığı anlaşılmaktadır. Yapılacak keşif sırasında taraflarca gösterilen emsallerin ve re'sen bulunan emsallerin tek tek gezilip görülmesi incelenmesi davaya konu kiraya verilen yer ile ayrıntılı olarak kıyaslanması gerekmektedir.

Tek emsal ile yapılan inceleme yeterli olmayacağından takdir edilen kira bedeli isabetli bulunmamıştır.Mahkeme tarafından yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek hak ve nesafete göre kira bedeli tespitinin yapılması gerekir iken, yukarıda açıklanan yönleri içermeyen bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya, YİBK'na ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz,