Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/10659 K.2013/11341

Davacı ... Başkanlığı ile davalılar ... aralarındaki alacak davasına dair ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 12/10/2012 günlü ve 2012/123 E. -2012/421 K. sayılı hükmün bozulması hakkında dairece verilen 05.03.2013 günlü ve 2013/227 E. - 2013/3670 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde, kızı...’ün ölümü nedeniyle ... İlçe İdare Kurulunun kararına istinaden 01.12.1992 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlanan davalının, daha sonra...’dan aylık aldığının tespit edilmesi üzerine müvekkili kurumca 01.01.2003 tarihinden itibaren muhtaçlık halinin kaldırılmasına karar verildiğini beyan ederek; 01.02.2003–30.10.2006 tarihleri arasında davalıya yersiz olarak ödenen 18.800 TL. nin ödeme tarihlerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; 06.02.2007 tarihinde alınan muhtaçlık halinin kaldırılması kararı ilegeriye dönük olarak ödenen aylıkların istenilmesinin hukuk ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiş, yargılama sırasında davalının ölmesi üzerine davaya dahil edilen mirasçıları da davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalıya 10.02.2003 – 01.08.2006 tarihleri arasındaki dönemde hak kazanmadığı halde yersiz ödeme yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 18.764,86 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiş ve Dairemizin 05.03.2013 gün ve 2013/227 E. 2013/3670 K. sayılı ilamı ile “.

Her ne kadar 5434 sayılı Kanunun 121/2. md. göre “Herhangi bir nedenle sandık tarafından ilgililere istihkaklarından fazla veya yersiz olarak yapılan ödemelerin, bu hatalı işlemlerin düzeltildiği tarihten geriye doğru hesap edilecek 5 yıllık tutarları tahsil edilir. Tahsilin ne şekilde yapılacağı yönetmelikle düzenlenir” hükmüne yer verilmiş ise de, 5754 sayılı ...Sigortalar ve ...

Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 92/3.maddesi gereğince 2022 sayılı Kanuna eklenen geçici bir madde gereğince "Bu Kanun kapsamındaki kişilere bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar yersiz ödenen ve geri alınması gereken aylıklar ile bunlardan doğan ceza ve faizler terkin edilmiştir. İlgililer hakkında herhangi bir idari ve icrai takibat yapılamaz" hususu düzenlenmiştir.

Dava konusu olayda, 01.02.2003–30.10.2006 tarihleri arası davalıya 2022 sayılı Kanun gereği yersiz olarak ödenen aylıkların iadesi istenmektedir.

5754 sayılı Kanunun 93.maddesi ç bendi gereğince de, aynı Kanunun 92/3.maddesinin, 08.05.2008 tarihinde yürürlüğe gireceği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda 08.05.2008 tarihinden önceki yersiz ödenen aylıkların geri alınmasının affa uğrayacağı açıktır.

Öyle ise, mahkemece; yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek dava konusu edilen alacağın 5754 sayılı Kanunun 92/3.maddesi kapsamında kalıp kalmadığı hususu araştırılıp gerekirse bu konuda uzman bilirkişiden rapor alınarak, eğer bu kanun kapsamında alacağın affa uğradığı sabit ise davanın reddine karar verilmesi, aksi takdirde oluşacak sonuca göre kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle bozulmuş, bu ilama karşı davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Davada; emekli sandığına tabi olarak çalışır iken ölen çocuğundan dolayı yetim aylığı almakta olan davalının, ...’dan aldığı aylığının 01.01.2003 tarihinden itibaren asgari ücreti geçmesi üzerine muhtaçlık halinin kaldırıldığı ileri sürülerek; ödenen yetim aylıklarının, 5434 Sayılı...Sandığı Kanununun 121. maddesi gereğince iadesi istenilmektedir.

Bu açıklama ışığında yapılan değerlendirmeye göre; 5434 Sayılı Kanun hükümlerince bağlanan davaya konu aylığın, kesilmesi ve iadesi de 5434 Sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğundan, uyuşmazlığın çözümünde ne 2022 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun, ne de bu kanunda değişiklik yapan 5754 Sayılı Kanunun uygulama yeri bulunmamaktadır.

Öte yandan; sebepsiz zenginleşmeden doğan bir alacağa faiz yürütülebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunludur (818 Sayılı BK madde 101/1). Somut olayda, davadan önce alacak miktarı belirtilmek ve ödenmesi talep edilmek suretiyle davalı 22.11.2007 tarihinde temerrüde düşürülmüştür. Bu nedenle hüküm altına alınan alacağa temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.