Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/128 K.2013/5889

Asıl davada itirazın iptali, karşı davada ise haksız işgal tazminatının diğer taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı – karşılık davacı vekili tarafından istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davalı - karşılık davacı vekili Av. ....... geldi. Başka gelen olmadı. Gelen davalı - karşılık davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin karara bağlanması için belirlenen güne dosyanın bırakılması uygun görüldü.

Belirli gün ve saatte dosyadaki bütün kâğıtlar okunarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin, ....05.2000 tarihinde imzalanan sözleşme ile davalıya ait taşınmazın ....000 m² lik bölümünü ....000 TL bedel demek suretiyle haricen satın aldığını, ancak davalının mülkiyetin devri işlemini gerçekleştirmekten kaçınması nedeniyle sözleşmenin 25.....2005 tarihli ihtarname ile feshedilerek ödenilen satış bedelinin faiziyle iadesinin istenildiğini ileri sürerek; satış bedelinin işlemiş faiziyle birlikte tahsili için işletilen takibe davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile icra inkâr tazminatının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili 01.09.2006 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkilinin, satım sözleşmesi ile taşınmazın zilyetliğini davacıya devrettiğini, bu nedenle davacının taşınmazda dikili olan ağaçları kestirdiğini, ancak davacının hakkındaki icra takipleri nedeniyle taşınmazın mülkiyetinin devrinin daha sonra yapılmasını istediğini savunarak davanın reddini dilemiş, ayrıca aynı dilekçesi ile açtığı karşı davada; 2000 ila 2006 yılları için toplam ....600 TL haksız işgal tazminatının yasal faizi ile birlikte davacı – karşılık davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece; dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının ödediği satış bedelinin denkleştirici ... ilkesi uyarınca takip tarihi itibariyle ulaştığı değerin 71.887,... TL olduğu, davacının talebinin ise 63.050 TL olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereğince takip talebindeki bedel olan 63.050 TL üzerinden asıl davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacak üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, ispat edilemeyen karşı davanın ise reddine karar verilmiş; hüküm davalı – karşılık davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı – karşı davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Ancak, taraflar arasında haricen düzenlenen taşınmaz satış sözleşmesi nedeniyle, davacı tarafından davalıya ....000 TL ödendiği, ancak tapuda resmi satışın yapılmadığı anlaşılmakta olup, satış tarihi itibariyle tapulu olan taşınmazın satışına ilişkin sözleşme resmi biçimde yapılmadığından hukuken geçersizdir (MK.706, BK.213, Tapu K.26 ve Noterlik K.60 maddeleri) Bu durumda taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karşılıklı olarak verdiklerini iade ile yükümlü bulunduğundan, davacı ödediği paranın iadesini denkleştirici ... kurallarına göre geri isteyebilir.

Öte yandan, itirazın iptali davası; müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan normal bir eda (alacak) davasıdır.

Davaya konu edilen takipte; davacı, ....05.2000 tarihli satış sözleşmesi uyarınca davalıya ödediği satış bedeli olan ....000 TL ile bu bedele ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş olan 43.050 faiz olmak üzere toplam 63.050 TL alacağın tahsilini istemiştir. Diğer bir anlatımla, ödediği satış bedelinin, denkleştirici ... ilkesi uyarınca takip tarihinde ulaştığı değeri talep edebilecek olar davacı, talebini sınırlandırarak bu değerin ....000 TL sini talep etmiştir.

Bundan ayrı, sebepsiz zenginleşmeden doğan bir alacağa faiz yürütülebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunludur (818 sayılı BK madde 101/..., 6098 sayılı TBK. md 117/...). Somut olayda; davalı, davacı tarafça (takipten önce) gönderilen ihtarnamenin tebliğ edildiği 07.....2005 tarihinde temerrüde düşürülmüştür. Bu nedenle, işlemiş faize ilişkin talebin temerrüt tarihi ile takip tarihi arasındaki zaman dilimi gözetilerek belirlenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanmasına ve tarafların tacir olmamasına göre, takibe konu edilen alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, reeskont faizi yürütülmesine karar verilmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece; takibe konu edilen asıl alacak miktarı olan ....000 TL ve bu miktara temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faiz ile sınırlı olarak itirazın iptaline ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.