Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/13075 K.2013/16225

Taraflar arasında görülen tüketici hakem kurulu kararına itiraz davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı dava dilekçesinde, davalının elektrik faturalarında elektrik bedeline çeşitli isimler adı altında ilavelerle kullanılan elektrik tutarından fazla bedel alındığından bahisle iadesine karar verilmesi talebiyle ....başvuru yaptığını, ....davalı tüketicinin talebini kabul ettiğini, dava konusu elektrik faturasında yer alan kayıp kaçak bedelinin davacı kurumun kendi insiyatifi ile belirlenmiş bir bedel olmayıp 4628 sayılı ...kendisine vermiş olduğu yetkiye dayanılarak .... (.... tarafından bir tarifeyle belirlenmiş bir bedel olduğunu, kayıp kaçak tahakkuklarının bu esaslara göre hesaplanarak faturalara yansıtıldığını belirterek söz konusu tüketici hakem heyeti kararının iptalini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemece 07.03.2013 tarihli ek karar ile "kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle temyiz talebinin reddine" karar verilmiş, hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı; elektrik faturasına yansıtılan kayıp kaçak bedeline ilişkin tüketici hakem heyeti tarafından verilen kararın iptali istemiyle eldeki davayı açmıştır. Öncelikle kararın kesin olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekir. Davalı tüketici, hakem heyetinden elektrik faturalarından .... aldığı fazla fatura paralarının tarafına geri ödenmesini istemiş, ..... tüketiciden haksız olarak kesilen bedel ve kalemlere ilişkin bedellerin yasal faiziyle birlikte satıcı/sağlayıcıdan alınarak tüketiciye iadesine, tüketicinin elektrik enerjisini kullandığı süre içerisinde de bu bedellerin tüketiciye yansıtılmamasına, bu itibarla tüketici talebinin kabulüne karar verilmiştir.....

....Kararında "14.61 TL'nin tüketiciye ödenmesine, tüketicinin elektrik enerjisini kullandığı süre içersinde de bu bedellerin tüketiciye yansıtılmamasına" şeklinde karar verildiğinden ve bu kararda ileriye yönelik belirli bir miktar da belirtilmediğinden mahkemece, dava konusu kararın iptaline ilişkin istemin reddine dair verilen kararın kesin olduğundan söz etmek mümkün değildir.

Zira, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK'nun), ".... Sorunları ...." başlıklı 22.maddesinin 5.fıkrasında. "Değeri beşyüz milyon liranın altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar tarafları bağlar. Bu kararlar İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.

Taraflar bu kararlara karşı onbeş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz, tüketici sorunları hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hakim, tüketici sorunları hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici sorunları hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir." denilmiştir.

Aynı maddenin 6.fıkrasında ise; "Değeri beşyüz milyon lira ve üstündeki uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerinin verecekleri kararlar, tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Kararların bağlayıcı veya delil olacağına ilişkin parasal sınırlar her yılın Ekim ayı sonunda.... meydana gelen yıllık ortalama fiyat artışı oranında artar. Bu durum, Bakanlıkça her yıl Aralık ayı içinde Resmi Gazetede ilan edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Madde metninden, ..... Heyetlerinin ancak değeri "beşyüzmilyon liranın altında" bulunan uyuşmazlıklar için vereceği kararlara karşı onbeş gün içerisinde tüketici mahkemesinde itiraz edilebileceği, bu miktarın daha sonraki yıllarda ise ....nin, .... göre artırılacağı açıkça anlaşılmaktadır. (.....04.2013 gün ve ...

Dava konusunun miktar itibariyle, gerek 4077 sayılı Kanunun 22.maddesinde, gerekse HUMK.'nun 427.maddesinde belirtilen kesinlik sınırının altında kalmakta ise de, yaratılan çekişme ve verilen hüküm bir yıla mahsus olmadığından ve ileriki yıllara da yönelik olduğu anlaşıldığından, kararın kesinlik sınırlarının dışında kaldığı da açık ve belirgindir. ....

Bu nedenle mahkemenin 07.03.2013 tarih....sayılı temyiz isteminin miktar yönünden reddine ilişkin kararın kaldırılarak, asıl hükmün temyiz incelemesi yapılmalıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin tüketiciden alınıp alınamayacağı hususundadır. Kayıp-kaçak miktarı, dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı göstermektedir. Başka bir deyişle, kayıp-kaçak bedeli elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik ve teknik olmayan kaybın maliyetinin kayıp-kaçak oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla belirlenen bir bedeldir. 4628 sayılı .... Kanunu'nun 4'üncü maddesinin 2'nci fıkrasında Kurum'un "...bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten" sorumlu olduğu belirtilmektedir.

....

Buna göre,.... elektrik faturalarında bulunacak ve ücretlendirilecek tarife unsurlarını belirleme yetkisine sahiptir. Kayıp-kaçak bedeli, Kurumun Kanunun kendisine verdiği yetki çerçevesinde ve Kanunun temel amaçlarına uygun şekilde belirlediği bir bedeldir. Söz konusu bedeli belirlemek üzere alınan Kurul Kararı Kurumun bir düzenleyici işlemi olarak tüm tüzel ve gerçek kişileri bağlayıcı niteliğe haizdir.

Tarifelerin uygulanması, lisans sahibi şirketler bakımından yasal bir zorunluluktur. Lisans sahibi şirketler, tarifeyi değiştiremeyeceği gibi, tarifede yer almayan bir bedeli de tahsil edemez veya düzenlenen tarifeler kapsamında belirlenmiş bir bedeli de tahsil etmeme gibi bir davranışta bulunamazlar.

Bu nedenle, perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin tarifeleri uygulayıp uygulamama ve kayıp-kaçak bedelini tahsil edip etmeme gibi bir insiyatifi bulunmamaktadır. Tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği olarak kayıp-kaçak bedeli, perakende satış tarifesinin bir unsuru olarak faturalarda yer almaktadır.

Bu durumda, dağıtım şirketlerinin söz konusu karara aykırılık teşkil edecek bir işlemde bulunmaları mümkün olmadığından usulüne uygun olarak düzenlenmiş fatura ile ilgili ....Kararının iptaline ilişkin davacının talebi yönünden, mahkemece; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.