Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/14143 K.2013/16977

Taraflar arasında görülen su abonelik sözleşmesi davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin ... İlçesi, ... Mah. 61066 ada ... parsel üzerinde bulunan ... nolu bağımsız bölüm halindeki mesken için ferdi su abonesi olmak istediğini, bu aşamada davalı idare ... görevlileri tarafından müvekkkilden toplam ....492,00 TL kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli talep edildiğini belirterek; davalı idarece talep edilen ....492,00 TL kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden müvekkilinin sorumlu tutulmamasına ve tedbiren su akışının sağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; yapılan işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu, 2464 sayılı Yasanın 87 ve 88. maddeleri ile, ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi gereği davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının su aboneliği nedeniyle kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli olarak 369,61 TL'den sorumlu olduğunun, bunu aşan miktardan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; davacı tüketici ile davalı idare arasında su aboneliği sözleşmesi aşamasında 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87-88. maddesi ve Tarifeler Yönetmeliği uyarınca alt yapı giderlerinden olan kanal katılım payı ile şebeke hisse bedeli parasından davacının sorumlu tutulup tutulmayacağı konusunda toplanmaktadır.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87. maddesi "Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır." düzenlemesi getirmiştir. Aynı Yasanın 88. maddesi su tesisleri için 87. maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 89. maddesine göre de, harcamalara katılma payları, bu tür hizmet giderleri .......... ile İller Bankası tarafından tespit edilen ve yayınlanan rayiç ve birim fiyatlara göre hesaplanan tutarları aşamaz.

Belediye Gelirleri Kanuna dayalı olarak çıkarılan Tarifeler Yönetmeliğinde de, gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden kanal ve şebeke katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının (arsa vergi değerinin % ... si oranında) inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında yapı değeri emlak vergi beyanı esas alınmak ve %... oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Diğer taraftan, HUMK'nun 275. maddesi (yeni HMK 266.) hükmüne göre, genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkesin bilmesi gereken konularla hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konular dışında kalan ve çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Kural olarak bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Somut olayda, mahkemece kanal katılım payı ile şebeke hisse bedeli hesaplanmak üzere dosya, inşaat bilirkişisi ve hukukçu hesap bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ayrı ayrı rapor tanzim olunarak dosyaya sunulmuştur.

İnşaat bilirkişi tarafından düzenlenen 25.04.2012 tarihli raporda "...davacı tarafından ödenmesi gereken kanal katılım payı 130,00 TL, şebeke hisse bedeli 239,61 TL olmak üzere 369,61 TL olarak" tespit edilmiş; hukukçu hesap bilirkişisi tarafından tanzim olunan 28.05.2012 tarihli rapor ile"... davacının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli olmak üzere toplam ....079,80 TL ödemesi gerektiği" bildirilmiştir.

Mahkemece, inşaat bilirkişi raporuna uygun biçimde, davacının su aboneliği nedeniyle kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli olarak 369,61 TL'den sorumlu olduğu tespiti cihetine gidilmiştir.

Bilirkişi heyetindeki inşaat ve hukukçu hesap bilirkişisi tarafından kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli farklı tespit edilip raporlarını ayrı ayrı dosyaya ibraz etmelerine rağmen mahkemece, inşaat bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş ise de, iki rapor arasında çelişki oluştuğuna göre mahkemece evvela bu çelişkiyi gidermek amacıyla üçüncü bilirkişi raporu alınması gerekmektedir. Ayrıca inşaat bilirkişisi tarafından hesaplamaya esas alınan bina emlak vergi beyannamesinin dava dışı Zülfü Yılmaz'a ait olduğu tespit edilmiştir.

O halde mahkemece, aboneliğe başvurulduğu sırada, Kanunun 89. maddesi uyarınca arsa vergi değerinin % ...'si oranında kanal katılım payı tahsiline dair evraklar ile ödenen avansın mahsubunu içerir, katılım paylarının hesabına ilişkin ... Tarifeler Yönetmeliğinde bulunmakta olan formüldeki hesaplama "gayrimenkulün toplam inşaat alanı ile metre tül maliyeti ve gayrimenkulün yola nazaran cephesi" esas alınarak yasa ve yönetmeliğe uygun denetimi mümkün çelişkiyi giderecek şekilde yeniden rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurmak gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.