Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/15398 K.2013/18318

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili ile, dava dışı ...... ile ...... arasında ........2008 tarihli harici satım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince dava dışı şahısların davacıya 17128 GBP ödeme yaptıklarını, müvekkilinin, davalı tarafından gönderilen ........2011 tarihli ihtaname ile dava dışı ..... ile ......'in alacaklarını davalıya temlik ettiklerini öğrendiğini, dava dışı bu şahıslar tarafından davacıya 17128 TL ödemede bulunulmasına rağmen, davalının ...

İcra Müdürlüğü'nün 2011/1388 sayılı icra dosyasıyla 19153 GBP'nin ödeme tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığı 45.967 TL ile, ödeme tarihinden geçerli olmak üzere uygulanan ....415,45 TL faiz olmak üzere toplam 58.382,45 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını belirterek 4860 TL (2025 GBP'nin TL karşılığı) ana alacak ve 12140 TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespiti ile icra inkâr tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında; 2025 GBP'nin karşlığı 4860 TL davacıdan talep edilmiş ise de, 25.....2011 tarihinde icra dosyasındaki bu kısım alacaktan feragat edildiğini, davacının diğer taleplerinin ise reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece; dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava dışı şahısların ödediği ....128 GBP satış bedelinin denkleştirici ... ilkesi uyarınca temerrüd tarihi itibariyle ulaştığı değerin 52.782 TL olduğu, temerrüd tarihinden icra takip tarihine kadar ki faiz alacağının ise 26,39 TL olduğu, belirtilerek davacının 5574,06 TL davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir

Taraflar arasında haricen düzenlenen taşınmaz satış sözleşmesi nedeniyle, dava dışı şahıslarca davacıya ....128 GBP ödendiği, ancak tapuda resmi satışın yapılmadığı anlaşılmakta olup, satış tarihi itibariyle tapulu olan taşınmazın satışına ilişkin sözleşme resmi biçimde yapılmadığından hukuken geçersizdir (MK.706, BK.213, Tapu K.26 ve Noterlik K.60 maddeleri) Bu durumda taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karşılıklı olarak verdiklerini iade ile yükümlü bulunduğundan, dava dışı şahıslar dolayısıyla alacağı temlik alan davalı ödenen paranın iadesini denkleştirici ... kurallarına göre geri isteyebilir.

Ancak, icra dosyasında davalı davacıya ödenen parayı denkleştirici ... hükümleri gereğince davacıdan talep etmemiş, talebini normal bir alacak talebi olarak sınırlandırmıştır

Davaya konu edilen takipte; davalı, ........2008 tarihli satış sözleşmesi uyarınca davacıya ödenen 17128 GBP'nin ödeme tarihi olan 25.....2008 tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığını 41.107 TL'nin tahsilini istemiştir. Diğer bir anlatımla, ödediği satış bedelinin, denkleştirici ... ilkesi uyarınca takip tarihinde ulaştığı değeri talep edebilecek olan davalı, talebini sınırlandırarak bu değerin 41.107 TL'sini talep etmiştir.

Bundan ayrı, sebepsiz zenginleşmeden doğan bir alacağa faiz yürütülebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunludur (818 sayılı BK madde 101/..., 6098 sayılı TBK. md 117/...). Somut olayda; davacı (takipten önce) gönderilen ihtarnamenin tebliğ edildiği ........2011 tarihinde temerrüde düşürülmüştür. Bu nedenle, işlemiş faize ilişkin talebin temerrüt tarihi ile takip tarihi arasındaki zaman dilimi gözetilerek belirlenmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca, mahkemece; takibe konu edilen asıl alacak miktarının 41.107 TL ve bu miktara temerrüt tarihinden (........2011) takip tarihine (........2011 )kadar işlemiş yasal faiz işletilmek üzere toplam alacak miktarının ve davacının borçlu olmadığı miktarın tespiti gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.