Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/18087 K.2014/2903

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili, Cumhuriyet Savcısı E. K..'un talimatı üzerine Fatih/Sincan Polis Merkezi Amirliğinin müvekkili ASKİ Genel Müdürlüğü'ne yazdığı 26.8.2010 tarih 2010/ADLİ :1175 sayılı yazısı üzerine müvekkili kurum personelleri tarafından, K.K.K.

11’inci İkmal Merkez Komutanlığı Yenikent Hasan Şahan Kışlasında 26.8.2010 tarihinde yapılan kontrol sonucu ASKİ Tarifeler Yönetmeliğine aykırı hareketle kaçak su kullanıldığının tespit edildiğini müvekkili kurum personelleri tarafından 2010/3854 nolu "kaçak su kullanma tutanağı" tanzim edildiğini, davalı bakanlığa bağlı K.K.K.

11'inci İkmal Merkez Komutanlığı müvekkili idarenin A 1074399 nolu tüketim abonesi olduğunu, yapılan kontrolde şebeke hattından A 1074399 abone nolu su sayacının olduğu, güzergah üzerinde aynı menfez içerisinde kuyu suyu hattının da olduğu sayaçtan önce şebeke hattından kuyu hattına bağlantı yapıldığının tespit edildiğini, ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 55. maddesi gereğince 1 ayda 10.000 m3 su sarf edeceği esasından hareketle, 3 aylık 30.000 m3 olarak ölçümlenmiş olup tespit tarihindeki su satış tarifesi üzerinden 3 misli cezalı olarak tahakkuk ettirildiğini ileri sürerek,

554.400,00 TL'nin tutanak tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili idare aleyhine kaçak su kullanıldığını ileri sürerek 554.400,00 TL'lik davanın açıldığını, kışlada birden fazla su abone sayacının mevcut olduğunu, davacının iddiasının yersiz olduğunu, kaçak su kullanımının söz konusu olmadığını, davacının abone kayıtlarını incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını, davaya konu olayla ilgili olarak müvekkili tarafından Ankara 22.Asliye Hukukuk Mahkemesinin 2011/210 Esas sayılı dosyada menfi tespit davası açtıklarını belirterek, haksız açılan davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/210 Esas-2011/302 Karar sayılı dosyasında, davacı M.. B.. vekili, 28.9.2010 tarih 2010/3854 sayılı bildirim ile 554.400,00 TL kaçak su tüketim bedeli borç tahakkuk ettirdiğini, bu borç yönünden borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir. Davalı A.. M.. vekili ise, kaçak su tespiti yapıldığını, buna ilişkin hat olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Birleşen Ankara 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/42 Esas-2012/299 Karar sayılı dosyasında, davacı M.. B.. vekili, Şehit Üsteğmen Hasan Şahan Kışla Komutanlığında abonelik müracaatının yapıldığını belirterek, su abonelik işlerinin tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı A.. M.. davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, mahkememizin asıl dava dosyasında, davacı vekilinin davasının kısmen kabulü ile 486.097,92 TL alacağın 26.8.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazla istemin reddine; Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/210 Esas sayılı dava dosyasında, davanın kısmen kabulü ile 68.302,08 TL. borçlu olmadığının tespitine; Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/42 Esas sayılı dava dosyasında, davanın kabulü ile davacının su aboneliğinin tesisine yönelik istemin kabulü ile A.10.3349 esas nolu abonelik dışında yeni aboneliğin tesisine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

A.. M..nce yayınlanan “Tarifeler Yönetmeliği”nin 55.maddesinin (a) bendinde kaçak su kullananlar hakkında saptanabilmişse o tarihten, saptanamamış ise 3 aydan beri; konutlarda daire başına ayda 10 m3 su tüketildiği varsayılarak saptama tarihindeki konut tarifesinin altı katı cezası ile birlikte;

kaçak su kullanan işyeri veya sanayi ise süre bakımından yukarıdaki esasa göre 44.maddeye göre saptanacak ortalama aylık tüketimin saptama tarihindeki işyeri tarifesinin altı katı cezası ile birlikte tahsil edileceği, bu maddenin yollamada bulunduğu 44.madde hükmünde de, güvence bedelinin hesaplanmasına esas su bedelinin konut abonelerinde ayda 10 m3, işyeri ve sanayi abonelerinde işyerinin ve sanayinin büyüklüğü, çalışan personel sayısı ve üretimde suyun rolü dikkate alınarak,

Büyük Ankara İçme Kullanma ve Endüstri Suyu Projesi’nin kabul ettiği kişi başına su tüketim miktarı baz alınarak su tüketileceği varsayılarak belirleneceği açıklanmıştır.

Somut olayda, Yenikent Hasan Şahan Kışlası, K.K.K. 11. İkmal Merkez Komutanlığı hakkında, sayaçtan önce ayrı bir hat çekerek kaçak su kullanıldığından bahisle 26.08.2010 tarihli Kaçak Su Kullanma Tutanağı düzenlendiği, bu tutanağa istinaden 554.400,00 TL kaçak su bedeli tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.

Yargılama sırasında İnşaat Mühendisi ve Hukukçu Bilirkişi tarafından düzenlenen 07.05.2012 tarihli Bilirkişi Raporunda, bağlantının işçilik hatasından kaynaklandığı, kaçak su tutanağının tespiti tarihinden önce ve sonrasında su tüketiminde bariz tüketim farkı ve kaçak su tüketimi olmadığı kanaatine varılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan Yüksek Mühendis Mimar Bilirkişi tarafından düzenlenen 26.09.2012 tarihli Bilirkişi Raporu ile, bu bağlantının tespitinden önceki su kullanımları ile tespitten sonraki su kullanımları arasında fahiş fark bulunduğu ve kaçak su kullanıldığı sonucuna varıldığı, davalının 486.097,92 TL borçlu olduğu, 68.302,08 TL borçlu olmadığı kanatine varılmıştır.

HUMK.nun 275. ve devamı maddelerinde "bilirkişilik" müessesesi düzenlenmiş olup, anılan maddede mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra 286.maddede de bilirkişinin oy ve görüşünün hakimi bağlamayacağı düzenlenmiş ise de işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak bilirkişi incelemesi yaptırıldığına göre verilen raporlar çelişkili ise mahkeme HUMK.nun 283.maddesi hükmüne dayalı olarak, bilirkişiden açıklama ya da ek rapor isteyebileceği gibi 284.maddesi hükmüne dayalı olarak yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak yeni bir rapor alabilir.

Aynı ilkeler 6100 sayılı HMK beşinci bölümünde; "bilirkişi incelemesi" bölümünde 266-287.maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Bu durumda; mahkemece, önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik kaçak su kullanımı konusunda uzman bilirkişi kurulu marifeti ile alınan iki rapordaki çelişkileri de giderecek biçimde rapor alınarak davanın sonuçlandırılması gerekirken, birbiriyle çelişen raporlardan ikincisine itibar edilerek yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.