Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/18270 K.2014/2260

Taraflar arasında görülen menfi tespit - istirdat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde, mevcut sayaçtan elektrik tüketilmesine rağmen kaçak kullanım olduğundan bahisle davalı kurumca adına yüklü miktarda borç tahakkuk ettirildiğini, ayrıca fahiş miktarda faiz ve gecikme cezasının talep edildiğini, sayaçtan geçen tüketimin belli olduğunu ileri sürerek, 116 824,53 TL borçlu olmadıklarının tespiti ile istirdat talep ve dava edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, söz konusu adreste kaçak elektrik zabtı tanzim edildiğini, zabıtlar tetkik edildiğinde, mahalde yapılan kontrollerde davacı tarafın sayaca müdahalesinin sabit olduğunun tespit edildiğini, davalı kurumca yapılan işlemlerin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davacının kaçak tüketimi yapmadığının ve kaçak elektrik adı altında davacıdan tahsil edilen bedelin davacıya iadesi gerektiği gerekçesi ile normal tüketim bedeli üzerinden davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmesi ile 18.04.2005 tarihli, 35.385,90 TL lik faturadan dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE ve bu faturanın iptaline; davacının 2004/01 dönemine ait 50.381,29 TL lik faturadan dolayı ödemeler mahsup edilerek bakiye toplam; 21.479,65 TL asıl ve 3.886,34 TL KDV olmak üzere toplam: 25.345,99 TL davalıya borçlu olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı elemanlarınca düzenlenen kaçak kullanım tutanağının doğru olmadığını ve yapılan tahakkukun haksız ve fahiş olduğunu bildirerek borçlu olmadığının tespiti ile istirdatını istemiştir.

Bilirkişi kurulu tarafından ibraz edilen 26.07.2011 tarihli raporda sonuç olarak davacı U.. Petrol Tarım Gıda tekstil San.Ltd.Şti. nin kaçak elektrik kullandığına dair kesin bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle heyetçe 18.04.2005 tarihli kaçak elektrik faturasının iptal edilmesi gerektiği, dava konusu olan diğer ihtilaflı fatura olan 2004/1 dönemine ait faturanın ise 21.479,65.TL + KDV olarak yeniden düzenlenmesi gerektiği bu nedenle davacı U.Petrol Tarım Gıda Tekstil San.Ltd.Şti.nin dava konusu olan ikinci faturadan doğan toplam borçlarının 21.479,65.TL + KDV olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.

Dosya içerisinde bulunan 10.04.2006 tarihli elektrik mühendisi tarafından hazırlanan raporda, yönetmelik ile zati sayaç ile elektrik kullanımının kaçak elektrik kullanmak olduğu, belirtilmiştir. Ancak, daha sonraki tarihli bilirkişi raporlarında bunun aksine mühürün sağlam olduğu belirtilerek, kaçak kullanım bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkemece; tüm bu bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi, kurum tarafından tahakkuk ettirilen bedelin yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığı hususunun tespiti için yeniden bilirkişi raporu alınmıştır.

Hükme esas alınan raporda, tutanakta kaçak elektrik kullanıldığı, sayaca ve bağlantılarına müdahale yapıldığı şeklinde bir tespitin olmadığı, tutanak tarihlerinde geçerli olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinde kaçak ile ilgili maddeler incelendiğinde, kaçak elektrik kullanımı tanımının sayaca ve bağlı olduğu tesisata müdahale yapılarak tüketimin bir bölümünün ya da tümünün sayaçtan geçmemesi olarak yapıldığını, davacıların tesisatta sayaç bulundurarak tüketimi kaydettiğinden ve kaydı engelleyecek şekilde müdahale yapılmadığından,

davalı kurumu zarara sokacak bir eylem olmadığı nedenleriyle normal tüketim bedelinden borçlu oldukları tespit edilmiştir.

HUMK'nun 275. maddesi (yeni HMK 266.) hükmüne göre, genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkesin bilmesi gereken konularla hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konular dışında kalan ve çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Kural olarak, bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Somut olayda, davalı elemanlarınca tutulan kaçak elektrik tespit tutanaklarında, sayacın mühür ve logosunun kopya edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın itirazı kullanılan elektriğin mevcut sayaçtan geçmesi nedeniyle kaçak durumunun oluşmadığına ilişkindir.

Kaçak elektrik tutanağı aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belgelerden olup, aksi de ispat edilmedikçe, davacının kaçak elektrik kullandığının kabulü gerekir. Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri gereğince yasal olmayan sayaçtan elektrik kullanmak kaçak elektrik tüketim fiilini oluşturmaktadır.

Davacının kayıtsız/mühürsüz sayaçla kaçak elektrik kullandığı sabit olduğundan kaçak elektrik kullanım bedelinin yönetmelik ve EPDK kararı çerçevesinde tespiti gerekirken, normal tüketime göre hesap yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak sonucu dairesinde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.