Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/18683 K.2013/18151

Taraflar arasında görülen vasiyetnamenin tenfizi davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacılar vekili dilekçesinde; mirasbırakan ....'ın .../07/2009 tarihinde vefat ettiğini, noterde düzenlediği .../01/2009 tarihli vasiyetnamesi ile, üç ayrı taşınmazını eşit paylarla müvekkillerine vasiyet ettiğini belirterek, ....'ın ... ....Noterliğinin .../01/2009 tarih ve 1070 yevmiye numarası ile düzenlediği vasiyetnamesinin tenfizi ile, ... ili, .......... İlçesi, ....... mahallesi ...Ada, ... nolu parseldeki 1100/28600 hissenin müvekkilleri ... ve ... adlarına eşit paylarla; ... İli, .......... İlçesi, ........ mahallesi 5484 Ada, ... nolu kat irtifaklı taşınmazdaki 52/686 arsa paylı ... ve ... nolu bağımsız bölümlerin müvekkilleri adlarına eşit paylarla tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Hazine vekili; mirasçısız olarak vefat eden ....... için TMK. madde 501 hükmü gereğince Hazinenin mirasçılığının ve ............sinin tespitinin yaptırılarak, adı geçene ait olan ve vasiyetnamede yer almayan ... numaralı daire ve eklentisi ... no'lu depo ile muhtelif bankalardaki ... adet hesabının hazineye intikalinin sağlanması için ............ Hakimliğinde dava açtıklarını, esasen uyuşmazlığın ............ dosyasının sonucunda karara bağlanacağından hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece; murisin gerçek iradesinin üç taşınmazını da davacılara vasiyet etmek şeklinde olduğu vicdani kanaat ve neticesine varıldığından davanın kabulüne yönelik verilen hükmün davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 09...2012 tarih 2012/14603 E. -2012/21110 K. sayılı ilamı ile,''eldeki dava açılırken davacı tarafça, sadece ödenmesi gereken maktu başvuru harcı ile karar ve ilam harcının yatırıldığı görülmüştür.

Mahkemece yapılacak iş.

Harçlar Kanununun ....maddesine göre, öncelikle davacıdan dava konusunun değerini açıklatmak, bu konuda taraflar arasında ihtilaf çıkarsa taşınmazların kıymetini keşif yapılarak belirlemek, nisbi peşin harcı ikmal etmek ve delilleri bu çerçevede değerlendirip tartışarak, sonucu dairesinde hüküm kurmak olmalıdır.'' gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği ve bozma ilamına uyulması sonucunda mahkemece; davanın kabulü ile, vasiyetnamenin tenfizine; ... ili, ..........

İlçesi, ....... mahallesi ........ Ada ... nolu parselde 1100/28600 hisseli taşınmaz ile ... İli, .......... İlçesi, ........ mahallesi 5484 Ada ... parsel nolu kat irtifaklı taşınmazdaki 52/686 arsa paylı ... ve ... nolu bağımsız bölümlerin muris ....... adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına eşit pay oranında tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı hazine vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Davada, vasiyetnamenin yerine getirilmesi (tenfizi) istenilmiştir. (TMK'nun 599-600)

Mirasbırakan, ancak tasarruf özgürlüğünün sınırları içinde malvarlığının tamamında veya bir kısmında vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle tasarrufta bulunabilir. Vasiyetnamenin yorumunda ''irade teorisinden'' yararlanılmaktadır.

Vasiyetnamenin yorumunda uygulanacak olan genel kurallar ise; vasiyetnamenin metnine bağlılık, mirasbırakanın iradesine bağlılık ve dış etmenlerle bağlılık olmak üzere üç başlık altında toplanmaktadır. Ölüme bağlı tasarrufun yorumlanmasında genel olarak uygulanacak ilk kural, ölüme bağlı tasarrufun metnine bağlı kalınmasıdır. Vasiyetnamenin metninde yer almayan bir olgu ise, vasiyetnamenin yorumu ile var kabul edilemez. Tasarrufun yorumlanmasında uygulanacak bir diğer kural ise, mirasbırakanın iradesine göre yorum yapmaktır. Kural olarak vasiyetnamenin yorumunda, murisin iradesini ayakta tutacak bir yol izlenmeli, azami biçimde murisin iradesinin açığa çıkarılmasına gayret gösterilmeli ve vasiyetnamenin tenfizine imkan sağlanmalıdır. (YHGK, 07.06.1966 tarih, 738/309)

Vasiyetin ayakta tutulması (Favor Testamenti), vasiyetin yorumlanmasında uygulanacak bir özel yorum kuralıdır. Vasiyetin mümkün olduğu kadar ayakta tutulması aynı zamanda vasiyetçinin iradesine duyulan saygının açık bir ifadesi olacaktır.

Ayrıca TMK'nun 504/.... maddesinde, ölüme bağlı tasarrufta kişinin veya şeyin belirtilmesinde açık yanılma var ise, mirasbırakanın gerçek arzusu kesin olarak saptandığı takdirde, ölüme bağlı tasarrufun bu arzuya göre düzeltileceği belirtilmiştir. Ancak, ölüme bağlı tasarrufta düzeltmeden söz edebilmek için mirasbırakanın açık yanılmasının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; .../01/2009 tarihinde ... .... Noterliğinde düzenlenen vasiyetname ile mirasbırakan .......'ın; ... ili, .......... İlçesi, ....... mahallesi ........ Ada ... nolu parselde kayıtlı, niteliği bahçeli ev olarak geçen gayrimenkulde mevcut 1100/28600 hissesi, ... İli, .......... İlçesi, ........... mahallesi, Mecidiye caddesi 639 ada 59 parselde kayıtlı, vasfı bahçeli ev olarak geçen gayrimenkulde mevcut 1100/28600 hissesi ve ... ili, .......... İlçesi, ........ mahallesi 624 ada 109 parselde kayıtlı kat irtifaklı taşınmazdaki 52/686 arsa paylı ... nolu mesken ve eklentisi ... nolu depo niteliğindeki taşınmazını eşit hisselerle davacılara vasiyet Ettiği, vasiyetnameye konu edilen taşınmazların tespiti yönünden yapılan keşif sonucu alınan

bilirkişi raporunda; vasiyetnamenin a ve b bentlerinde yazılı tapu kayıtlarının, aynı gayrimenkulün eski ve yeni tapu kayıtları (tapunun yeni ........ ada ... parsel=eski 639 ada 59 parsel) olup, ....... mah, ........ cad, Manolya apt No:65 D:... ........../... adresinde mevcut olduğunun ve yine vasiyetnamenin c bendinde belirtilen, eski 624 ada 109 parsel, yeni 5484 ada ... parselin de, ........ mah. ...., ..... apt No:... D:... ........../... adresinde mevcut olduğunun, vasiyetnamede yer almayan ( yeni: 5484 ada ... parsel, eski:624 ada 109 parsel) ancak davacıların tenfizini talep ettikleri ... nolu bağımsız bölümün de, ..... sokak, ...... apt No:... D:... ........../... adresinde bulunduğunun ve söz konusu taşınmazların tapuda vasiyetçi adına kayıtlı olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Hal böyle olunca; Vasiyet edilen taşınmazlara ilişkin olarak, vasiyetnamenin .... ve .... maddelerinde yazılı tapu kayıtlarının aynı taşınmaza ilişkin olduğu, vasiyetnameye göre toplamda iki adet taşınmazın davacılara vasiyet edildiği ve mirasbırakanın tapuda maliki bulunduğu 624 ada 109 parselde mevcut ... nolu bağımsız bölüm ve eklentisinin ise, vasiyetnameye konu edilmediği anlaşılmasına karşılık mahkemece, vasiyetçinin gerçek arzu ve iradesinin maliki olduğu üç taşınmazını da davacılara vasiyet etmek olduğu, ancak vasiyetin düzenlenmesi sırasında hata yapıldığı,düzenlenen vasiyetnamenin murisin gerçek iradesini yansıtmadığı gerekçesiyle, vasiyetnamede belirtilmeyen 624 ada 109 parselde mevcut ... nolu bağımsız bölümünde tenfizine yönelik karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; Vasiyetnamenin metninde yer almayan bir olgunun, vasiyetnamenin yorumu ile var kabul edilemeyeceği dikkate alınmak suretiyle, mirasbırakan tarafından .../01/2009 tarihinde düzenlenen vasiyetname ile davacılara vasiyet edilen; ... ili, .......... İlçesi, ....... mahallesi ........ Ada ... nolu parselde ( eski 639 ada 59 parsel) kayıtlı, niteliği bahçeli ev olarak geçen gayrimenkulde mevcut 1100/28600 hisse ile ... ili, .......... İlçesi, ........ mahallesi 624 ada 109 parselde kayıtlı ( yeni 5484 ada ... parsel) kat irtifaklı taşınmazdaki 52/686 arsa paylı ... nolu mesken ve eklentisi ... nolu depo niteliğindeki taşınmaz olmak üzere toplam iki taşınmaz yönünden hüküm kurmak olmalıdır.