Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/18779 K.2014/2523

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili, davalı abonenin 14/09/1995 tarihinde enerji satış sözleşmesi imzaladığını, abone borç listesi uyarınca 1.369,80 TL tutarlı yedi adet fatura bedelini ödemediğini, fatura bedelinin tahsili amacıyla Antalya 1.İcra Müdürlüğünün 2008/6078 Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının % 40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya tebligat yapılmış, davalı cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile Antalya 1.İcra Müdürlüğünün 2003/278 Esas nolu takip dosyasında borçlu davalının 1.369,80 TL asıl alacak, 2.900,95 TL gecikme zammı alacağı ve 522,17 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 4.792,92 TL'lik alacağa yönelik itirazın iptaline, takibin bu kısım üzerinden devamına, 547,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından yargılama sırasında yapılan tebligatların usulsüz olduğu, savunma hakkının kısıtlandığı, davalının kimlik bilgileri kullanılarak abonelik sözleşmesi yapıldığı, abonelik sözleşmesindeki imzanın davalıya ait olmadığı gerekçesiyle, temyiz edilmiştir.

Dava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Antalya 1.İcra Müdürlüğünün 2008/6078 Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesi sonucunda; alacaklı Tedaş tarafından borçlu A.. G.. aleyhine, 197492 nolu elektrik aboneliğine ait toplam 4.796.404.327 TL elektrik borcunun tahsili amacıyla 15.01.2003 tarihinde icra takibi başlatıldığı, 30.03.2009 tarihinde borçlunun, icra dosya borçlusunun kendisi olmadığını, isim benzerliği olduğunu hatta Antalya'ya hiç gitmediği belirtilerek, borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, itirazların yapılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi öncelikle tarafların duruşma gününden usulünce haberdar edilmesi ile mümkündür. Bu yolla kişi, hangi yargı merciinde duruşması bulunduğuna, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğuna, yargılamanın safahatına, verilen kararın ne olduğuna, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Yönetmeliğinde açıklanan usule uygun tebligat yapılması ile vakıf olabilecektir.

Bilindiği üzere, tebliğ ile ilgili kanun ve tüzük hükümleri tamamen şeklidir, tebligat bilgilendirme yanında belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir. Gerek tebliğ işlemi ve gerekse tebliğ tarihi ancak yasa ve tüzükte emredilen şekillerle tevsik ve dolayısıyla ispat olunabilir. Bu sebeple tebligatın, usul yasaları ile ilişkisi de daima göz önünde tutulmalıdır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Yönetmeliği bu konuda etkili önlemler almış olmasının tek amacı, tebliğin muhatabına ulaşmasını ve onun tarafından kabul edilmesini sağlamaktır.

Şu hale göre; yazılı tebligat, bir davaya ilişkin işlemleri o davayla ilgili kişilere bildirmek için, mahkemelerce Kanuna uygun biçimde yapılan bir belgelendirme işlemidir. Dolayısıyla, Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin en küçük ayrıntılarına kadar uygulanması zorunludur.

Tebligat Kanunu ile Yönetmeliğinde öngörülen şekilde işlem yapılmış olmadıkça tebliğ memuru tarafından yapılan yazılı beyan onun mücerret sözünden ibaret kalır ve dolayısıyla belgelendirilmiş sayılmaz. Nitekim, Kanunun ve Yönetmeliğin belirlediği şekilde yapılmamış ve belgelendirilmemiş olan tebligatların geçerli olmayacağı yerleşik yargısal içtihatlarda da açıkça vurgulanmıştır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina” başlıklı 21. maddesinde;

“…Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir ve memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/5 md.) Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

(Ek: 19/3/2003-4829/5 md.) Muhtar, ihtiyar heyeti azaları, zabıta amir ve memurları yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine teslim edilen evrakı kabule mecburdurlar…” hükmü yer almaktadır.

Dosya kapsamından; davalıya çıkartılan dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir davetiye parçasının incelenmesinde, “adres kapalı olduğundan komşusu Murat Ay'a haber verilerek, Kocahasanlı Akkale Muhtarı Necdet Akar'a 25.08.2010 tarihinde" tebligat yapıldığı görülmüştür. Sözkonusu tebligat 7201 sayılı Tebligat Kanunun 21 ve Tebligat Tüzüğünün 28.maddesine aykırıdır. Zira, muhatabın evde bulunmama sebebi yazılmadığı gibi komşusunun imzasının alınmadığı, imzadan imtina edip etmediği de yazılmadığından tebligat usulsüzdür.

Somut olayda; yukarıda açıklandığı şekilde davalıya dava dilekçesi ekli duruşma günü bildirir davetiyenin tebliği usulsüz olup, dava davalının yokluğunda sonuçlandırılmıştır.

Bu bağlamda; davalı duruşmaya çağırılmadan, taraf teşkili sağlanmadan hüküm verilememesi, Anayasanın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Gerçekten savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasasının 36.maddesi ile HUMK’nun 73, 6100 sayılı HMK 27 ve A.İ.H.

Sözleşmesinin 6.maddelerinde açıkça belirtildiği üzere, mahkemece davalı yan dinlenmek ve savunması alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe ve Hukuki Dinlenilme Hakkının kullanılmasına imkan verilmeden hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır, aksi halde savunma hakkının kısıtlanmış sayılacağı, gerek öğreti, gerekse yargısal kararlarda tartışmasız olarak kabul edilmektedir (Prof. Dr.Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü Altıncı Baskı Cilt II sh.1876 vd).