Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/19474 K.2014/4343

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı idarenin, tarımsal sulama abonesi olan müvekkili hakkında kaçak elektrik kullandığından bahisle 06.12.2011 tahakkuk ve 21.12.2011 son ödeme tarihli olan 13.334,80 TL kaçak, 10.388,90 TL kaçak ek tahakkuku olmak üzere toplam 23.723,70 TL tutarında borç tahakkuk ettirdiğini, ancak tahakkuk edilen kaçak elektrik faturasının fahiş miktarda olduğunu belirterek, müvekkili aleyhine haksız ve fahiş bir şekilde tahakkuk ettirilen 06.12.2011 tahakkuk tarihli 23.723,70 TL'lik kaçak ve kaçak ek tahakkuk faturalarından dolayı borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı aboneye ait sayacın sökülmesini müteakip gönderildiği Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünce incelendiğini, gelen raporda, "bakanlık mühürlerine müdahale edilerek sayacın PCB'si değiştirilmiştir" tespitinin yapılması üzerine davacı hakkında Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesi uyarınca 28.11.2011 tarihli kaçak tespit tutanağının düzenlenip kaçak elektrik bedelinin hesaplandığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava; davacı abonenin, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle davalı şirketçe hesaplanan tüketim tutarı oranında borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı adına olan tarımsal sulama aboneliğinin başlangıç tarihinin 20.05.2009 olup halen devam ettiği, davalı kurum görevlileri tarafından 07.10.2011 tarihinde yapılan kontrolde, sayaç okuma anında 1. ve 3.faz gözükmediğinden sayacın arızalı olabileceği düşüncesiyle sökülerek kontrole gönderildiği, davacı aboneye ait

sayacın gönderildiği Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünce verilen raporda, bakanlık mühürlerine müdahale edildiğinin belirtilmesi üzerine davacı hakkında 28.11.2011 tarihli kaçak tespit tutanağının düzenlenip bu tutanağa istinaden 13.334,80 TL kaçak ve 10.388,90 TL kaçak ek tahakkuku olmak üzere toplam 23.723,70 TL tutarında kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, davacının sabit olan kaçak elektrik tüketimi nedeniyle sorumlu bulunduğu bedelin davalı idarece doğru olarak hesaplanıp hesaplanmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun bir gereği olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından çıkartılan yönetmelik ve tarifeler, bir düzenleyici işlem olarak davalı dağıtım şirketini olduğu gibi tüm tüzel ve gerçek kişileri de bağlamaktadır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin kaçak elektrik tüketimine ilişkin 13/a maddesi "Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edilir." hükmünü içermektedir.

Aynı yönetmeliğin 15.maddesi; kaçak elektrik tespitinin, süresinin tüketim miktarı hesaplamasının ve tahakkukun nasıl yapılacağını açıklamıştır. Buna göre, kaçak elektrik kullanım süresinin belirlenmesi ve tüketim hesaplanması, kaçak kullanım tarihinde yürürlükte bulunan kurul kararına göre yapılması gerekir. Buna göre EPMH.yönetmeliği ve yönetmeliğin atıf yaptığı EPDK tarafından yayınlanan Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar başlıklı 29.12.2005 tarihli ve 622 sayılı kararın 1-A, 1-B ve 1-C maddelerinde, kaçak elektrik kullanımı ve ek tahakkuka ilişkin düzenlemeler çerçevesinde kaçak tüketime ek olarak geriye dönük tüketim hesabı yapılmalıdır.

Tutanak tarihinde yürürlükte bulunan bu kurul kararında, müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değerin bağlantı gücü olarak kabul edileceği, ortalama aylık çalışma saatlerinin ise tarımsal sulama abonelerinde 400 saat olarak alınacağı açıklanmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise; talep edilen kaçak elektrik bedeli, yönetmelik ve kurul kararlarında açıklanan yöntemle denetime elverişli bir şekilde hesaplanmamış, ek tahakkuk bedeline ilişkin hesaplama da yapılmamıştır.

Hal böyle olunca; mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, öncelikle yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulu eliyle davalı şirketin davacı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik bedelinin Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelik gereğince yayımlanan usul ve esaslarda açıklanan yönteme göre belirlenmesi, davalının ek tahakkukunda belirtilen ve dava konusu olan ek tahakkuk dönemi hesabına yönelik olarak davalı itirazlarının karşılanması daha sonra toplanan deliller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.