Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/2418 K.2013/3682

Taraflar arasında görülen nafakanın kaldırılması davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin, davalıdan 2003 yılında anlaşmalı olarak boşandığını; boşanma tarihinde bir şirkette çalışmakta ve düzenli bir geliri bulunmakta iken, 2012 yılı Şubat ayı içinde emekli olduğunu, aldığı emekli maaşı ile hem kendi ailesinin geçimini sağlaması, hem de nafaka ödemesinin imkansız hale geldiğini; kaldı ki, davalı yanın da emekli olduğunu, kendi evinde oturduğunu, yoksulluğunun ortadan kalktığını ileri sürerek; davalıya ödenmekte olan aylık 250 TL yoksulluk nafakasının kaldırılmasına, bu talebleri kabul edimediğinde aylık 100 TL'ye indirilmesine; müşterek çocuk için ödenmekte olan iştirak nafakasının da aylık 100 TL'ye indirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, maddi durumunun iyi olduğunu, zira sık sık yurtdışı seyahatlerinde bulunduğunu; emekli olduğunda da yüksek bir miktar kıdem tazminat aldığını, iddia edildiği gibi ekonomik durumunda bir kötüleşme olmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacının, emekli olması sebebiyle gelirinde azalmanın meydana geldiği anlaşılmıştır, gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile, davalı ... için ödenmekte olan aylık 250,00 TL yoksulluk nafakasının kaldırılmasına, müşterek çocuk Betül için ödenmekte olan aylık 300,00 iştirak nafakasının aylık 100 TL'ye indirilmesi talebinin ise reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, TMK’nun 176/3.maddesi uyarınca; irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde mahkeme kararıyla kaldırılır.

Davacı; yukarıdaki yasa hükmü gereğince; davalının yoksulluğunun zail olduğu iddiasıyla nafakanın kaldırılmasını istemektedir. Bu durumda, öncelikle yoksulluk kavramı üzerinde durmak gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.10.1998 tarih ve 1998/2–656–688 sayılı kararında da kabul edildiği gibi yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir.

Hemen belirtmek gerekir ki; Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik kararlarında "asgari ücret seviyesinde gelire sahip olunması" yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu kabul edilmediği gibi asgari ücretin üzerinde gelire sahip olunması da yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu olarak kabul edilmemiştir. (HGK.07.10.1998 gün, 1998/2–656 E, 1998/688 K. 26.12.2001 gün 2001/2–1158–1185 sayılı ve 01.05.2002 gün 2002/2–397–339 sayılı kararları). Bu durumda ancak nafakanın miktarını tayinde etken olarak dikkate alınmalıdır.

Somut olayda; davacının emekli olduğu ve 1620 TL maaş aldığı evinin kirada olup aylık 700 TL kira geliri elde ettiği; davalının ise, emekli olup 940 TL maaş aldığı anlaşılmaktadır.

Nafaka alacaklısı kadının, aldığı 250 TL nafaka ile aldığı emekli maaşının; yukarıda belirtilen zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılaması beklenemez. Başka bir anlatımla, davalının eline geçen toplam gelir miktarı, onu, yoksulluktan kurtaracak mahiyette değildir. Davacının, emekli olması nedeniyle ekonomik durumundaki kötüleşme ise; nafakanın kaldırılmasına değil, artırılması veya azaltılmasına etki edecek olgulardandır.

O halde, mahkemece yapılacak iş; davacının, emekli olması nedeniyle aldığı ikramiye miktarı da tespit edildikten sonra; tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilip, nafaka takdir edilirken taraflar arasında mevcut olan denge durumu da dikkate alınarak, TMK'nın 4. maddesinde vurgulan hakkaniyet ilkesi gereğince, nafakanın uygun bir miktarda indirilmesine karar vermek olmalıdır.

Yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde yoksulluk nafakasının tümden kaldırılmasına karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.