Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/3167 K.2013/5698

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu ..... plakalı aracı davalıdan 05.....2009 tarihli sözleşme ile ....000 TL bedeli peşin olarak ödeyerek aracı teslim aldığını, davalının aracın devrini müvekkiline vermediğini, davalının dava dışı .... ...'e borçlanarak danışıklı olarak, icra yolu ile aracı müvekkilinin elinden aldığını, daha sonra da başkalarına sattığını, müvekkilinin ... ....Noterliğinden ....03.2010 tarihli ihtarname ile davalıya ödediği bedelin iadesini istediğini, davalının müvekkilinden aldığı parayı iade etmediği gibi, davalıya ödenen bedelin tahsili amacıyla girişilen takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek,takibe vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; araçların mülkiyet naklinin noterliklerde yapılacak devir sözleşmeleri ile gerçekleşeceğini, alacağa dayanak olarak gösterilen araç satış sözleşmesi ile mülkiyet devrolunamayacağı gibi herhangi bir hak da ihtiva etmeyeceğini, araç satış sözleşmesinin gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğini, sözleşmede komisyoncu olarak adı geçen İmam Taş'a ait imzanın sonradan doldurulduğunu, dolayısıyla sözleşmenin hem gerçeğe aykırı olarak sonradan doldurulmuş bir belge hem de İİK 68.maddesinde sayılan belgelerden olmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacının iddiasını ispatla mükellef olduğu, somut olayda taraflar arasındaki sözleşmede ....000 TL'nin davalıya verildiğine ilişkin bir ibarenin yer almadığı, buna göre davacının, davalıya, galeride yapılan oto satış mukavelesi sırasında ....000 TL nakit parayı peşinen verdiğini ispat edemediği gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı tarafından davalı aleyhine girişilen icra takip dosyasının incelenmesinden, araç satış sözleşmesinden doğan ....000 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

.

Trafik siciline kayıtlı araçların mülkiyetinin devrini öngören her türlü sözleşmelerin geçerliliği 2918 sayılı Kanunun .../d maddesi uyarınca resmi şekilde yapılmalarına bağlıdır. Burada sözü edilen resmi şekil, sözleşmenin noterde re'sen düzenleme şeklinde yapılmasıdır. Bu şekil şartı geçerlilik şartı olup, bu şekle uygun yapılmayan sözleşmeler baştan itibaren geçersizdir. Geçersiz sözleşmeler ise taraflar için hak ve borç doğurmazlar. Taraflar sadece ve ancak birbirlerine verdiklerini sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı olarak geri isteyebilirler. (HGK, 2003/...- 676 E. ve 2003/639 K.sayılı kararında açıklandığı gibi)

818 sayılı Borçlar Kanununun 81.maddesi "Mütekabil taahhütler, muhtevi olan bir akdin ifasını talep eden kimse, akdin şartları ve mahiyetine nazaran bir ecelden istifade hakkını haiz olmadıkça kendi borcunu ifa etmiş veya ifasını teklif eylemiş olması lazımdır." hükmünü ihtiva etmektedir. (6098 sayılı TBK. 97. md.) Buna göre iki tarafa borç yukleyen sozleşmelerde taraflar edimlerin değişimini kabul etmislerdir.

Taraflardan her biri diger tarafın edimini elde etmek icin kendi edimini ıfa etmek borcu altına girer. Her iki tarafa da edimini yerine getirme yükümlülüğü getiren sözleşmelere tam iki taraflı sözleşmeler denir. İki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde edimlerin aynı anda ifa edilmesi gerekir. Satış sözleşmesinde tam iki taraflı sözleşmelerdendir. Satış sözleşmesinde, alıcı satış bedelini ödemek satıcıda satışa konu malı alıcıya teslim etmekle yükümlüdür.

Taraflardan birisi ecelden istifade hakkını haiz değilse karşı taraftan edemini yerine getirmesini isteyebilmesi icin kendi edimini yerine getirmesi veya yerine getirmeyi usulune uygun tebliğ etmiş olması gerekir.

Uyuşmazlığa konu olayda ; davacı(alıcı), 05.....2009 tarihli sözleşme ile davalıya (satıcı) ait aracı ....000 TL olarak kararlaştırılan satış bedelini ödeyerek teslim aldığını, ancak davalının hileli davranışlarla aracı geri alarak dava dışı .... kişiye sattığını ileri sürmüş ve ödediği satış bedelinin iadesi amacıyla girişilen takibe vaki itirazın iptalini istemiştir.

Bu durumda; geçersiz sözleşmeye dayanarak verdiğini geri isteyen davacı (alıcı), öncelikle kendi edimi olan satış bedelini davalıya (satıcı) ödediğini ispat etmelidir.

Taraflar arasında düzenlenen 05.....2009 tarihli oto satış mukavelesinde satış bedeli ....000 TL olarak kararlaştırılmış, yine sözleşmenin .... maddesinde aracın ''belirtilen bedel ve şartlar dairesinde satılarak alıcı(davacı) tarafından teslim alındığı'' hükme bağlanmıştır. Davalının imzasını ve içeriğini inkar etmediği bu sözleşmedeki açık hükümlerden; satış bedeli olan ....000 TL'nin davalı (satıcı) tarafça peşin alındığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece; davacının (alıcı) iddiasını ispat ettiği gözetilerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesi ve ulaşılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.