Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/3792 K.2013/5960

.

Taraflar arasında görülen ... Heyeti Kararının iptali davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesi ile; ... ...

Heyeti Başkanlığının, ....07.2012 tarihli kararı ile, “davalı tüketicinin kullanmış olduğu elektrik ücretine ilave olarak yansıyan kaçak-kayıp ve .....kuma bedellerinin iptaline ve daha önce alınan bu bedellerin geriye dönük olarak hesaplanarak tüketiciye iade olunmasına” karar verildiğini; oysa, elektrik faturalarında yer alan kayıp-kaçak bedeli dahil tüm bedellerin Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi hakkında Tebliğ gereğince müşterilere tahakkuk ettirildiğini;

bu nedenle, idari makamların idare hukuku alanındaki düzenlemelerinden doğan uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğunu, 4077 sayılı Yasa'nın, ... Heyeti Komisyonlarına dağıtım şirketlerince uygulanması sorunlu olan idari işlemlerle ilgili karar verme görev ve yetkisi vermediğini.

Elektrik faturalarında yer alan tüm bedellerin, Enerji Piyasası Düzenleme kurumu (...) tarafından belirlenen bedel kalemleri ve hesap oranlarına göre belirlendiğini; kararın yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; “...Yukarıda açıklandığı üzere taraflar arasında davalının kullanmış olduğu elektrik ücretine ilave olarak yansıyan kaçak/kayıp ve PSH okuma bedellerinin iptal edilmesi ve daha önce alınan bu bedellerin geriye dönük olarak hesaplanarak tüketiciye iade olunması konularında muaraza çıkmış olup, bu uyuşmazlık gelecek yıllara da sari olduğundan ... Heyetine başvuru zorunlu değilse de, bu konuda ... Heyetine başvuruyu engelleyen bir hüküm olmadığı gibi, başvuru halinde verilen kararın Tüketici Mahkemelerinde delil olarak kabul edileceği yasa hükmüdür.

Somut olayda da ... Heyetinin verdiği kararın, ancak Tüketici Mahkemelerinde delil olarak kullanılabileceği anlaşılmaktadır. Davacı açtığı bu dava ile delil niteliğindeki hakem heyeti kararının iptalini istemektedir. Asıl dava açılmadan delil niteliğindeki hakem heyeti kararının iptalini istemekte hukuki yarar bulunmadığı izahtan varestedir. Hukuki yarar dava şartı olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Bu nedenlerle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir,” gerekçesiyle davacının davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ....maddesi gereğince il ve ilçe merkezlerinde bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla ... Heyeti kurulmuştur. Değeri beşyüzmilyon liranın altında bulunan uyuşmazlıklarda ... Heyetine başvuru zorunludur. Bu kararlar İcra İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar bu kararlara karşı ... gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilirler. ...

Heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir. Değeri beşyüzmilyon lira ve üstündeki uyuşmazlıklarda ... heyetlerinin verecekleri kararlar tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Yasadaki bu parasal sınır 01.01.2012'den itibaren ....161,67 TL'ye çıkarılmıştır.

Somut olayda uyuşmazlığı oluşturan kayıp-kaçak kullanım, PSH okuma bedelinin ve daha önce alınan bu bedellerin değeri belirli değildir, ... heyetinin verdiği karar ancak tüketici mahkemesinde açılmış davada delil olarak ileri sürülebilir. Bu kararın iptali içinde tüketici mahkemesine dava açılamaz.

Ancak, HUMK'nun 76.maddesi gereği olayları açıklamak taraflara hukuki nitelemeyi yapmak hakime ait bir görevdir. Davacı her ne kadar açtığı davada ... heyeti kararının iptalini istemişse de dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının taraflar arasında abonelik sözleşmesi nedeni ile davalının kayıp-kaçak kullanımı, PSH okuma bedelini ve daha önce alınan bu bedelleri ödeme yükümlülüğü altında olup olmadığı konusunda çıkan muarazanın men'ini diğer bir deyişle çekişmenin giderilmesini istediği anlaşılmaktadır.

Hukuki yarar, dava şartı olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmelidir. Açıklanan bu durumda, mahkemece; davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

6100 sayılı Yasanın 25, 31, 119.maddeleri gereğince; mahkeme, açılan bu davayı aydınlatmalı, ... heyeti kararını delil olarak kabul etmeli, davacı tarafa dava değerini açıklattıktan sonra açılan bu davayı alacak davası (eda davası) olarak görmelidir.

Nitekim HGK 2004/...-417 E.- 2004/442 K.sayılı kararında da muarazanın men'i (çekişmenin giderilmesi) davalarının usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğinde olduğunun, bu tür davalarda hem bir muarazanın varlığının tespitinin ve hem de onun men'inin talep edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.