Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/47 K.2013/1158

Dava dilekçesinde kira parasının ....04.2012 gününden başlayarak aylık ....500 TL net kira bedeli olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın usulden reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde; aylık kira bedelinin ....04.2012'den itibaren net ....500 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın HMK. 114/g maddesi gereğince gerekli gider avansının ... haftalık kesin süre içinde yatırılmadığından dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

04.05.2012 tarihli tensip tutanağının ....maddesinde; HMK. 120.maddesine göre belirlenen (yıllık kira bedeli üzerinden kira davası harç bedelinin 926,60 TL keşif talep edildiğinden eksik 350 TL gider avansı, kira kontratosunun damga vergisinin makbuzunun) ... haftalık kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından mahkememiz veznesine yatırılmasına, aksi takdirde dava şartlarının yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verileceğinin meşruhatlı davetiye ile tebliğe karar verilmiş; kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından ödeme yapılmadığından dava usulden reddedilmiştir.

01.....2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK. 114/g maddesine gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir.

HMK. 120.maddesinde; “davacı, yargılama harçları ile her yıl ........ca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya ... haftalık kesin süre verilir” düzenlemesi. HMK.

324.maddesinde; “tarafların her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar, birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde, talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.

Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır” düzenlemesi yeralmaktadır.

HMK. 120.maddesindeki gider avansı ile ilgili düzenlemenin HMK. 324.maddesindeki delil ikamesi için avans kuralı ile birlikte değerlendirilmesi ve dava şartı olan gider avansının delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderleri için dikkate alınması gerekir. Dolayısı ile delil ikamesi için alınacak avans ile dava şartı olan gider avansının birbirinden ayrılması delillerin ikamesi için alınacak avansın gider avansı içinde yeralmaması zorunludur.

Tanık dinlenilmesi, bilirkişi raporu alınması, keşif gideri gibi delil ikamesine yönelik giderlerin gider avansı içinde değerlendirilmesi olanağı HMK.324.maddesi düzenlemesi karşısında yoktur. Ayrıca delil ikamesi avansının da ispat külfetine göre taraflara yükletilmesi gerekir. Gider avansı dava şartı iken delil ikamesi avansı dava şartı olarak nitelendirilemeyecektir. Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmez. Taraf, belirtilen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılır.

Taraflar, dinlenmesini istedikleri tanık ve bilirkişinin veya yapılmasını istedikleri keşif ve sair işlemlerin masraflarını, mahkeme veznesine yatırmaya mecbur olup, hakim tarafından verilen sürede gerekli masrafı vermeyen tarafın talebinden sarfınazar ettiği kabul edilir. Hakimin, bu masrafların yatırılması konusunda verdiği sürenin kesin olduğunu usulünce karara bağladığı hallerde, kesin süreye uymayan tarafın bu delile dayanma olanağı kalmaz. Kesin süre tarafların yanında hakimi de bağlayacağından uyulmaması halinde, gereğinin hakim tarafından hemen yerine getirilmesi gerekir.

Dava şartı ile delil ikamesi avansı ve gider avansının birlikte değerlendirilmesi suretiyle oluşturulan karar 6100 sayılı HMK.nun 114, 120 ve 324.madde hükümlerine aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.