Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/4719 K.2013/6353

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı dilekçesinde; baba- oğul olan davalılara, aralarındaki ticari ilişki nedeniyle senetler verdiğini, bu nedenle senetlerin karşılığında ....02.2007 tarihili belge ile ....000 TL, 06.06.2007 tarihli belge ile ..... yi davalı ...’a, 07.05.2007 tarihli belge ile de 450 TL yi davalı ...’e ödediğini, ancak davalıların senetleri ortağı oldukları şirket adına takibe koymaları nedeniyle yaptığı ödemelerin kabul edilmediğini, bunun üzerine borcu ikinci kez ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek; üç adet belge ile davalılara ödemiş bulunduğu toplam ....309,66 TL nin ....02.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davaya konu edilen ödeme belgelerinin, davacının ...... Şirketi aleyhine açtığı menfi tesbit davasının da konusunu oluşturduğunu, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını, öte yandan menfi tesbit davasının açılmasından sonra davacı ile ..... Şirketinin yetkilisi olan ..... arasında imzalanan 01.01.2008 tarihli protokol ile davacının borcunun belirlendiğini ve akabinde davacının bu borcunu ödemesi nedeniyle taraflar arasında herhangi bir alacak ve borç ilişkisinin kalmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; aldırılan bilirkişi raporu ile davacı tarafından adi yazılı belgeler ile yapılan ödemelerin, icra dosyaları nedeni ile yapılan 01.01.2008 tarihli protokolde mahsup edilmediği gibi davacı tarafından açılan menfi tesbit davasına da konu edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; davacı ile davalıların ortağı bulundukları dava dışı .................... Şirketi arasında imzalanan adi ortaklık sözleşmesi uyarınca, davacı tarafından düzenlenen bonoya ilişkin olarak davalılara yapılan ödemelerin, bononun dava dışı şirket tarafından takibe konu edilmesi ve davacının yaptığı ödemelerin mahsup edilmemesi nedeniyle iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki bu ilişki nedeniyle, davacı tarafından .................... Şirketi aleyhine ... .... Asliye ... Mahkemesinde açılan 2007/1074 Esas (Bozmadan sonra 2011/606 Esası aldı) sayılı menfi tesbit ve istirdat davasında; davacı tarafından yapılan diğer ödemelerin yanında, iş bu davaya konu edilen ....02.2007 tarihli ....000 TL ödeme nedeniyle de borçlu bulunulmadığının tesbiti istenilmiştir.

Bundan ayrı, davalılar vekili; davacı ile dava dışı .................... Şirketi arasında imzalanan 01.01.2008 tarihli ve protokol başlıklı belge ile taraflar arasındaki adi ortaklıktan kaynaklanan borç ilişkisinin davacının yapacağı ödemelerin belirlenmesi suretiyle tasfiye edildiğini savunmuştur. Anılan bu belge, davacı tarafından ... .... Asliye ... Mahkemesinde açılan menfi tesbit davasında delil olarak sunulmuş ve mahkemece tesis edilen ........2009 günlü hüküm, ... .... ... Dairesinin ....04.2011 gün ve 2010/16652 E. 2011/5635 K. sayılı bozma ilamı ile 01.01.2008 tarihli protokol hükümlerinin irdelenmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Yukarıda açıklanan her iki olgu birlikte değerlendirildiğinde, ... .... Asliye ... Mahkemesinde açılan menfi tesbit ve istirdat davasının sonuçlanmasının, eldeki bu dava için bekletici sorun yapılması gerektiği açıktır (HMK. md 165).

Hal böyle olunca, mahkemece; ... .... Asliye ... Mahkemesinde açılan menfi tesbit ve istirdat davasının sonuçlanmasının bekletici sorun yapılması, o davada belirlenen maddi olgularla dava konusu uyuşmazlıkta yer alan unsurlar karşılaştırılmak suretiyle sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile hazırlanmış olan bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.